EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

MİLLETLERARASI DENİZ TAŞIMACILIĞINDA EMİSYON TİCARET SİSTEMİNİN SINIR AŞAN ETKİLERİ VE MESELENİN MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

Özge Demirdelen

Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 09.07.2026 · 16 (1) · 375-429

DOI: 10.54704/akdhfd.1819420 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 09.07.2026. Verfasst von Özge Demirdelen. Die Arbeit nennt 185 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Avrupa Birliği’nin Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında geliştirdiği iklim politikaları, deniz taşımacılığı sektörünü sadece kamu hukuku temelli çevresel düzenlemelerin konusu olmaktan çıkarıp, özel hukuk ilişkileri ve milletlerarası uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının merkezi bir alanına taşımaktadır. 2024 yılından itibaren deniz taşımacılığı sektörünün Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi kapsamına alınması, karbon fiyatlandırması ve emisyon azaltımı hedefleriyle birlikte, sözleşme ilişkileri, haksız fiil, kurumsal sorumluluk, mahkeme ve tahkim süreçlerinde yeni hukuki sorular ortaya çıkarmaktadır. Deniz taşımacılığı, doğası gereği farklı devletlerin hukuk sistemlerinin kesiştiği bir alan olduğu için, kamu hukuku temelli düzenlemeler ile özel hukuk uygulamaları arasındaki etkileşim, milletlerarası özel hukukun çözüm mekanizmalarıyla somutlaşmaktadır. Bu yönüyle, taraflar arası sözleşme ilişkileri, sorumluluk ve tazminat talepleri, yetkili mahkeme belirleme ve uygulanacak hukukun tespiti, milletlerarası özel hukukun temel konularını oluşturmaktadır. Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi’nin bayraktan bağımsız ve rota bazlı uygulaması, Avrupa Birliği üyesi olmayan gemiler ve tarafları da kapsayarak, sınır aşan özel hukuk ilişkilerinde kamu hukuku ve milletlerarası antlaşmaların kesişimini görünür kılmaktadır. Çalışmada, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi kamu hukuku çerçevesi, özel hukuk ilişkilerine etkileri ve milletlerarası antlaşmaların iç hukuk ve sınır aşan uyuşmazlıklara yansıması birlikte ele alınmaktadır. 2015 Paris Anlaşması ve küresel karbon kredi rejimleri, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi’nin sınır aşan etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır. Türkiye’nin uyum politikaları ise bu düzenlemelerle kıyaslanarak, milletlerarası özel hukuk ve yargılama süreçlerinde uygulanabilirlik ve sınırlamaları ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi’nin deniz taşımacılığına uygulanması, kamu hukuku temelli düzenlemelerin özel hukuk ve milletlerarası özel hukuk ilişkileriyle etkileşime girmesi sonucu ortaya çıkan sınır aşan hukuki etkileri gözler önüne sermektedir. Deniz taşımacılığı, çok aktörlü ve milletlerarası bir faaliyet olduğundan, emisyonlardan kaynaklanan zararların tazmini, sorumluluk ve uyuşmazlık çözümü bakımından milletlerarası özel hukukun araçları kaçınılmaz biçimde devreye girmektedir. Taraf iradesi, uygulanacak hukukun belirlenmesi, uluslararası anlaşmalarla etkileşim ve karbon piyasalarının hukuki niteliği, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi kaynaklı uyuşmazlıkların çözümünde belirleyici unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi’nin deniz taşımacılığına uygulanmasını, ağırlıklı olarak kamu hukukunda çevre hukuku, iklim hukuku, çerçevesinde ele alan literatürden ayrılarak, meseleyi milletlerarası özel hukukun temel kavramları ışığında sistematik biçimde incelemektedir. Bu yönüyle çalışma, kamu hukuku temelli çevresel düzenlemelerin özel hukuk alanına aktarımında milletlerarası özel hukukun dengeleyici ve sınırlayıcı rolünü görünür kılarak deniz taşımacılığı ve iklim politikaları literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.

Zitieren

APA

Demirdelen, Ö. (2026). MİLLETLERARASI DENİZ TAŞIMACILIĞINDA EMİSYON TİCARET SİSTEMİNİN SINIR AŞAN ETKİLERİ VE MESELENİN MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 375-429. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1819420

Vancouver

Demirdelen Ö. MİLLETLERARASI DENİZ TAŞIMACILIĞINDA EMİSYON TİCARET SİSTEMİNİN SINIR AŞAN ETKİLERİ VE MESELENİN MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;16(1):375-429. doi:10.54704/akdhfd.1819420

BibTeX
@article{Demirdelen2026,
  author = {Demirdelen, Özge},
  title = {MİLLETLERARASI DENİZ TAŞIMACILIĞINDA EMİSYON TİCARET SİSTEMİNİN SINIR AŞAN ETKİLERİ VE MESELENİN MİLLETLERARASI DÜZENLEMELER ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ},
  journal = {Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {16},
  number = {1},
  pages = {375--429},
  doi = {10.54704/akdhfd.1819420}
}
Kostenlos starten →