Avrupa Sağlık Veri Alanı Tüzüğü: Sağlık Verilerinin Birincil ve İkincil Kullanımı
Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 13.08.2026 · 12 (2) · 665-693
DOI: 10.54699/andhd.1939865 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 13.08.2026. Verfasst von Özden Özer Taşkın. Die Arbeit nennt 15 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yeni teknolojilerin veri toplama ve işleme kapasitesinin muazzam ölçüde artması, bu imkanların hangi alanlarda ve ne şekilde kullanılacağına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Özellikle Covid-19 pandemisi sonrası, araştırmacıların başkaları tarafından farklı amaçlarla toplanmış verileri kendi çalışmalarında kullanabilmesi önemli tartışma başlıklarından biri haline gelmiştir. Avrupa Birliği, üye devletlerin olası krizlere karşı daha dayanıklı sağlık sistemleri kurmalarını sağlamak ve sağlık alanındaki iş birliklerini güçlendirmek amacıyla Avrupa Sağlık Birliği oluşturma planını uygulamaya koymuştur. Planın en önemli adımı Avrupa Sağlık Veri Alanı (European Health Data Space-EHDS)’dır. EHDS, Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki sağlık alanındaki araştırmaları ve yenilikleri desteklemek amacıyla sağlık verilerinin incelenmesi ve işlenmesini hedeflemektedir. Avrupa Komisyonu, 05.03.2025 tarihinde Avrupa Sağlık Veri Alanı Tüzüğü’nü kabul etmiştir. Tüzük, AB genelinde elektronik sağlık verilerinin kullanımı ve paylaşımı için ortak bir çerçeve oluşturmayı, dijital sağlık hizmetleri ve ürünlerine ilişkin iç pazarın işleyişini destekleyen bir veri ekosistemi kurmayı, elektronik sağlık kaydı sistemleri için hukuki ve teknik bir altyapı oluşturarak birlikte çalışabilirliği sağlamayı amaçlamaktadır. Yaklaşık yarım milyar AB vatandaşını tek bir elektronik sağlık veri ağı içinde birleştirme potansiyeli ve Avrupa’nın çok çeşitli nüfus yapısı birlikte ele alındığında, sağlık verilerinin analiz edilmesi, araştırma ve inovasyon amaçlı kullanımı hem Avrupa hem küresel ölçekte sağlık hizmetleri ve sağlık araştırmalarını derinden etkileyecektir. Ayrıca AB politikalarının ve mevzuatlarının uluslararası etkisi dikkate alındığında, Avrupa Sağlık Veri Alanı Tüzüğü’nün zamanla küresel ölçekte sağlık verisine erişim ve veri paylaşımı konusunda bir referans noktası haline gelmesi muhtemeldir. Tüzük son derece kapsamlıdır. Bu çalışma, birincil ve ikincil kullanım haklarının ne şekilde düzenlendiğini ve bu düzenlemelere ilişkin eleştirileri içermektedir.
Zitieren
APA
Taşkın, Ö. Ö. (2026). Avrupa Sağlık Veri Alanı Tüzüğü: Sağlık Verilerinin Birincil ve İkincil Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(2), 665-693. https://doi.org/10.54699/andhd.1939865
Vancouver
Taşkın ÖÖ. Avrupa Sağlık Veri Alanı Tüzüğü: Sağlık Verilerinin Birincil ve İkincil Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;12(2):665-693. doi:10.54699/andhd.1939865
BibTeX
@article{Takn2026,
author = {Taşkın, Özden Özer},
title = {Avrupa Sağlık Veri Alanı Tüzüğü: Sağlık Verilerinin Birincil ve İkincil Kullanımı},
journal = {Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {665--693},
doi = {10.54699/andhd.1939865}
}
EUVIMED