Tanığın Kendisini veya Yakınlarını Ceza Muhakemesi Tehlikesine Uğratabilecek Nitelikte Olan Olguları Açıklamaktan Çekinme Hakkı (CMK m. 48)
Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 13.08.2026 · 12 (2) · 367-386
DOI: 10.54699/andhd.1935483 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 13.08.2026. Verfasst von Reşit Karaaslan. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 48. maddesi, tanığın kendisini veya CMK m. 45/1’de sayılan yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikteki sorulara cevap vermekten çekinmesine olanak tanımaktadır. Anayasa m. 38/5’te “hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz” şeklinde vücut bulan ve nemo tenetur se ipsum accusare olarak ifade edilen ilkenin tanıklık hukukundaki yansıması olan bu düzenleme, tanığı doğruyu söyleme yükümlülüğü altında kendisini veya yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya yahut yalan tanıklık yapmaya itmemek amacıyla ceza muhakemesi hukukuna kazandırılmıştır. Bu çalışmada CMK m. 48 hükmü; Alman Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 55. paragrafı (§ 55 StPO) ile karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınmakta, hükmün uygulanma koşulları ve kapsamı, çekinme hakkının kullanılması ile bu hakkın kullanılmasının muhakeme hukukuna yansımaları sistematik biçimde incelenmektedir. Keza bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali hâlinde elde edilen beyan delillerinin gerek şüpheli/sanık gerek bizzat tanık aleyhine kullanılıp kullanılamayacağı meselesi, Türk ve Alman hukuku karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Karaaslan, R. (2026). Tanığın Kendisini veya Yakınlarını Ceza Muhakemesi Tehlikesine Uğratabilecek Nitelikte Olan Olguları Açıklamaktan Çekinme Hakkı (CMK m. 48). Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(2), 367-386. https://doi.org/10.54699/andhd.1935483
Vancouver
Karaaslan R. Tanığın Kendisini veya Yakınlarını Ceza Muhakemesi Tehlikesine Uğratabilecek Nitelikte Olan Olguları Açıklamaktan Çekinme Hakkı (CMK m. 48). Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;12(2):367-386. doi:10.54699/andhd.1935483
BibTeX
@article{Karaaslan2026,
author = {Karaaslan, Reşit},
title = {Tanığın Kendisini veya Yakınlarını Ceza Muhakemesi Tehlikesine Uğratabilecek Nitelikte Olan Olguları Açıklamaktan Çekinme Hakkı (CMK m. 48)},
journal = {Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {367--386},
doi = {10.54699/andhd.1935483}
}
EUVIMED