EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Küresel Dijital Medyada Yapay Zeka ve Gazetecilik: İçerik, Tema ve Duygu Analizine Dayalı Bir Çalışma

Bahar Balcı Aydoğan, Hilal Özlem Abuşoğlu, Mehmet Özçağlayan

Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 29.04.2026 · 17 (1) · 182-199

DOI: 10.54558/jiss.1860214 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Bahar Balcı Aydoğan und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Amaç: Bu çalışma, yapay zeka ile gazetecilik arasındaki ilişkinin küresel dijital medya söyleminde hangi tematik çerçevelerle temsil edildiğini ve bu temsilin zaman içindeki dönüşümünü karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır.Yöntem: Araştırmanın örneklemi, Media Cloud platformundan derlenen ve amaçlı örnekleme ile seçilen haber içeriklerinden oluşmaktadır. Veri seti, 01 Ocak-30 Haziran 2023 ile 01 Ocak-05 Ağustos 2025 dönemlerini kapsamaktadır. Üç aşamalı analiz uygulanmıştır: (1) Media Cloud ile haber sayıları, kaynak dağılımları ve zaman serisi üzerinden nicel değerlendirme; (2) Voyant Tools ile kelime frekansı, tematik ve bağlamsal analiz (en fazla içerik üreten medya kuruluşlarının %70’i seçilerek veri temizleme yapılmıştır); (3) Python tabanlı duygu analizi modelleriyle başlıkların olumlu, olumsuz ve nötr tutumlarının belirlenmesi; bulgular grafikler ve nitel yorumlarla desteklenmiştir.Bulgular: Nicel analizlere göre, konuya ilişkin haberlerin genel haber hacmi içindeki payı 2023’te %0,0062 iken 2025’te %0,0106’ya yükselmiştir. 2023’te haberler ağırlıklı olarak ChatGPT odaklıyken, 2025’te konu daha çeşitlenmiş ve küresel bir görünüm kazanmıştır; her iki dönemde de İngilizce baskın dil olmuştur. Voyant Tools analizleri, 2023 başlıklarında “AI”, “ChatGPT”, etik ve istihdam kaygılarının; 2025’te ise “AI”, “Trump” ve “media” gibi kavramlarla siyasal bağlamların öne çıktığını göstermektedir. Zamanla sözcük çeşitliliği azalırken başlık uzunluğu ve okunabilirlik artmış, tematik çerçeve genişlemiştir. Duygu analizi, her iki yılda nötr başlıkların baskın (%61,7–65,9) olduğunu, korkunun ikinci sırada yer aldığını; 2025’te nötr söylemin güçlendiğini, olumlu duyguların sınırlı arttığını ve korku-öfke içeren başlıkların daha dikkat çekici olduğunu ortaya koymuştur.Sonuç: Bulgular, 2023’te yapay zekanın medya gündeminde daha çok teknoloji ve fırsat ekseninde ele alındığını, 2025’te ise etik, politik ve güvenilirlik boyutlarının öne çıktığını göstermektedir. Her iki dönemde nötr ton baskın olsa da 2025’te eleştirel söylem belirgin biçimde artmıştır.Özgünlük: Çalışma, zaman serisi, tematik ve duygu analizi yöntemlerini bütüncül biçimde birleştirerek yapay zeka-gazetecilik temalı haberleri incelemesi açısından özgündür. 2023-2025 döneminde haber söyleminin ChatGPT merkezli çerçeveden küresel ve siyasal bir yapıya evrildiğini nicel verilerle belgeleyerek literatüre yeni ampirik katkılar sunmaktadır.

Zitieren

APA

Aydoğan, B. B., Abuşoğlu, H. Ö., & Özçağlayan, M. (2026). Küresel Dijital Medyada Yapay Zeka ve Gazetecilik: İçerik, Tema ve Duygu Analizine Dayalı Bir Çalışma. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 182-199. https://doi.org/10.54558/jiss.1860214

Vancouver

Aydoğan BB, Abuşoğlu HÖ, Özçağlayan M. Küresel Dijital Medyada Yapay Zeka ve Gazetecilik: İçerik, Tema ve Duygu Analizine Dayalı Bir Çalışma. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;17(1):182-199. doi:10.54558/jiss.1860214

BibTeX
@article{Aydoan2026,
  author = {Aydoğan, Bahar Balcı and Abuşoğlu, Hilal Özlem and Özçağlayan, Mehmet},
  title = {Küresel Dijital Medyada Yapay Zeka ve Gazetecilik: İçerik, Tema ve Duygu Analizine Dayalı Bir Çalışma},
  journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {17},
  number = {1},
  pages = {182--199},
  doi = {10.54558/jiss.1860214}
}
Kostenlos starten →