Benlik Takımadaları: Platform Kapitalizmi ve Sosyal Medyada Parçalanmış Kimlik Mimarisi
İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) · 14.08.2026 · 15 · 1-16
DOI: 10.54282/inijoss.1864082 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), online erschienen am 14.08.2026. Verfasst von Abuzer Yeşil. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 41 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışma herhangi bir kamu kurumu, özel sektör kuruluşu veya fon sağlayıcı kurum tarafından desteklenmemiştir..
Abstract (Originalsprache)
Sosyal medyada benlik sunumu konusunda yapılan çalışmalar, genellikle Erving Goffman’ın dramaturji yaklaşımı ve “bağlam çökmesi” (contextcollapse) kavramları çevresinde biçimlenmektedir. Söz konusu çalışmalar ağırlıklı olarak kullanıcı bireyi, farklı izleyici kitlelerine dönük stratejiler üreten aktif bir “küratör” olarak değerlendirme eğilimindedir. Fakat bu kullanıcı merkezli perspektif, benlik sunumunu biçimlendiren ve sınırlayan platform mimarisinin ekonomi politiğini göz ardı etmektedir. Bu çalışma, sosyal medyada benliğin parçalı sunumunun kişisel bir tercihten çok, platform kapitalizminin kar maksimizasyonu stratejilerine yaslanan yapısal bir zorunluluk olduğunu iddia etmektedir. Çalışmada, eleştirel ekonomi politik yaklaşım ve betimsel analiz yöntemiyle, Meta ekosistemindeki (Facebook, Threads, Instagram, WhatsApp) platformların teknik olarak birbirlerine entegre edilebilme kapasitesine rağmen arayüz düzeyinde neden ısrarla ayrıştırıldığı ele alınmıştır. Ana bulgular, platformların “mikro-hedefleme” (micro-targeting) başarısını artırmak için, kullanıcı bireyi bütünlüklü bir özne olarak değil; görsel, metinsel ve ilişkisel veri setlerine bölünmüş parçalar olarak işlediğine işaret etmektedir. İnsan benliğinin estetik, politik ve mahrem yönlerinin farklı “takımadalar” olarak izole edilmesi, reklam hedeflemesindeki “bağlamsal gürültüyü” (contextual noise) minimize etmektedir. Sonuç itibariyle bu çalışma, benlik parçalanmasını, dijital kapitalizmin verileri rafine etmek için tasarladığı bir mimari strateji ve kişide ontolojik bütünlük kaybına neden olan bir “dijital yabancılaşma” süreci olarak tanımlamaktadır.
Förderung
- Bu çalışma herhangi bir kamu kurumu, özel sektör kuruluşu veya fon sağlayıcı kurum tarafından desteklenmemiştir.
Zitieren
APA
Yeşil, A. (2026). Benlik Takımadaları: Platform Kapitalizmi ve Sosyal Medyada Parçalanmış Kimlik Mimarisi. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), 15, 1-16. https://doi.org/10.54282/inijoss.1864082
Vancouver
Yeşil A. Benlik Takımadaları: Platform Kapitalizmi ve Sosyal Medyada Parçalanmış Kimlik Mimarisi. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS). 2026;15:1-16. doi:10.54282/inijoss.1864082
BibTeX
@article{Yeil2026,
author = {Yeşil, Abuzer},
title = {Benlik Takımadaları: Platform Kapitalizmi ve Sosyal Medyada Parçalanmış Kimlik Mimarisi},
journal = {İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS)},
year = {2026},
volume = {15},
pages = {1--16},
doi = {10.54282/inijoss.1864082}
}
EUVIMED