SORUMLULUK İSNADINDA ULUSLARARASI YARGI ORGANLARINCA UYGULANAN KRİTERLER VE AİHM’İN YAKLAŞIMI
Türkiye Adalet Akademisi Dergisi · 30.07.2026 · (67) · 353-382
DOI: 10.54049/taad.1888495 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Melike Yılmaz. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Devlet sorumluluğu meselesi uluslararası hukukun tartışmalı konuları arasında güncelliğini korumaktadır. Devletin kendi ülkesi dışında ve resmi kurumu olmayan aktörlerce gerçekleştirilen eylemlerden devlete sorumluluk isnadı sözkonusu olduğunda, mesele daha karmaşık hale gelmektedir. Üzerinde tartışmaların halen devam ettiği BM Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun 2001 tarihli Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Eylemlerinden Doğan Sorumluluklarına İlişkin Taslak Maddelerinde de yer verilen bu mesele uluslararası mahkemelerin karşısına artan sıklıkla çıkmaktadır. Uluslararası mahkemeler devletin ülkesi dışında ve resmî kurumları haricindeki aktörlerce gerçekleştirilen eylemlerden devlete sorumluluk isnadı amacıyla farklı kriter ve eşikler benimsemektedirler. Uluslararası Adalet Divanı “etkin kontrol”, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ile Uluslararası Ceza Mahkemesi “genel kontrol” kriterleri tercih ederken, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin içtihadında bir çeşitlilik görülmektedir. Bu çerçevede makalede, AİHM’in bu kriter çeşitliliği, uluslararası hukukun parçalanması tartışmaları içinde; sorumluluk isnadı ve yargılama yetkisi kavramlarını birlikte kullanması ise sorumluluk hukukunun genel ilkeleriyle uyumu bağlamında ele alınmaktadır. İnceleme sonucunda, uluslararası mahkemelerce görev ve yetki alanlarına göre farklı kriterler benimsenmesinin uluslararası hukuk bakımından bir çelişki teşkil etmediği değerlendirilmekle birlikte, AİHM’in kriter çeşitliliğinin; içtihadının öngörülebilirliğine zarar vermeyecek ve tutarlı şekilde uygulanarak sorumluluk kavramının kapsamını istenmeyen şekilde genişletecek esnek yaklaşımlardan kaçınılmasının önem taşıdığı sonucuna varılmaktadır. Sorumluluk, İsnat, Etkin Kontrol, AİHM, Yargılama Yetkisi, Parçalanma
Zitieren
APA
Yılmaz, M. (2026). SORUMLULUK İSNADINDA ULUSLARARASI YARGI ORGANLARINCA UYGULANAN KRİTERLER VE AİHM’İN YAKLAŞIMI. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 353-382. https://doi.org/10.54049/taad.1888495
Vancouver
Yılmaz M. SORUMLULUK İSNADINDA ULUSLARARASI YARGI ORGANLARINCA UYGULANAN KRİTERLER VE AİHM’İN YAKLAŞIMI. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 2026:353-382. doi:10.54049/taad.1888495
BibTeX
@article{Ylmaz2026,
author = {Yılmaz, Melike},
title = {SORUMLULUK İSNADINDA ULUSLARARASI YARGI ORGANLARINCA UYGULANAN KRİTERLER VE AİHM’İN YAKLAŞIMI},
journal = {Türkiye Adalet Akademisi Dergisi},
year = {2026},
number = {67},
pages = {353--382},
doi = {10.54049/taad.1888495}
}
EUVIMED