KANT’I AŞMAK YERİNE DÖNÜŞTÜRMEK: PEIRCE’ÜN FELSEFİ HAMLESİ
FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi · 11.05.2026 · (43) · 23-50
DOI: 10.53844/flsf.1836846 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 11.05.2026. Verfasst von Ramazan Yılmaz. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Peirce’ün Kant ile kurduğu ilişkinin ne basit bir reddiye ne de doğrudan bir devamlılık olarak anlaşılabileceğini; daha çok dönüştürücü bir ilişki olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Temel amaç, Peirce’ün Kant’ın eleştirel felsefesinde açığa çıkan bazı temel problem alanlarını nasıl yeniden yorumladığını ve hangi bakımlardan dönüştürdüğünü göstermektir. Bu çerçevede çalışma, söz konusu dönüşümü, iki düşünürün sistemlerinin genel yönelimlerini yansıtan belirli problem alanları üzerinden incelemektedir. İlk olarak Kant’ın sentetik a priori ve kesinlik merkezli bilgi anlayışının, Peirce’te yanılabilirlik (fallibilism) ve araştırma merkezli bir bilgi modeline nasıl evrildiği ele alınmaktadır. İkinci olarak Kantçı düalizmlerin, Peirce’ün süreklilik ilkesi (synechism) doğrultusunda nasıl yeniden işlendiği incelenmektedir. Son olarak Kant’ın reflektif yargı ve özgür oyun bağlamında ele aldığı yaratıcı düşünme sorunu, Peirce’te musement ve yaratıcı çıkarım (abduction) kavramları üzerinden değerlendirilmektedir. Böylece Peirce, Kant’ı aşan değil, onu deneyim ve araştırma ekseninde dönüştürerek yeniden kuran bir düşünür olarak okunmaktadır.
Zitieren
APA
Yılmaz, R. (2026). KANT’I AŞMAK YERİNE DÖNÜŞTÜRMEK: PEIRCE’ÜN FELSEFİ HAMLESİ. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 23-50. https://doi.org/10.53844/flsf.1836846
Vancouver
Yılmaz R. KANT’I AŞMAK YERİNE DÖNÜŞTÜRMEK: PEIRCE’ÜN FELSEFİ HAMLESİ. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:23-50. doi:10.53844/flsf.1836846
BibTeX
@article{Ylmaz2026,
author = {Yılmaz, Ramazan},
title = {KANT’I AŞMAK YERİNE DÖNÜŞTÜRMEK: PEIRCE’ÜN FELSEFİ HAMLESİ},
journal = {FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
number = {43},
pages = {23--50},
doi = {10.53844/flsf.1836846}
}
EUVIMED