Dijital Panoptikonun Gölgesinde: Çalışma Sosyolojisinin Dönüşen Ufuklarında Platform Emekçiliği
İmgelem · 28.12.2025 · (17) · 273-298
DOI: 10.53791/imgelem.1773800 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İmgelem, online erschienen am 28.12.2025. Verfasst von Aleyna Yüksel. Die Arbeit wurde bisher 3-mal zitiert (Crossref) und nennt 56 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişle birlikte dönüşen üretim ilişkileri, emek süreçlerini yeniden yapılandırmıştır. Bu dönüşümle birlikte emeğin niteliği değişmekte, çalışanlar dijital sistemler ve algoritmalar aracılığıyla denetim altında kalmaktadırlar. Bu çalışma, dijitalleşme ekseninde şekillenen platform ekonomisinin, emek süreçleri üzerindeki etkisini çalışma sosyolojisi çerçevesinde ele almaktadır. Özellikle Fordist üretim biçiminin yerini esnek üretim modellerine bıraktığı günümüzde, denetim ve kontrol mekanizmalarının da dönüşüme uğradığı gözlemlenmektedir. Braverman’ın emek süreci kuramı ve Foucault’nun disiplin toplumuna dair analizleri üzerinden, dijital platformlardaki algoritmik yönetim, kullanıcı puanlaması ve görünmez emek gibi uygulamalar değerlendirilmekte; böylece yeni bir dijital disiplin rejiminin izleri sürülmektedir. Ayrıca işçilerin bu yeni dijital düzen karşısında geliştirdikleri örgütlenme çabaları ve stratejiler de çalışmada kısaca ele alınmakta, dijital emek ortamında kolektif dayanışma ve direniş olanakları tartışılmaktadır. Literatür taramasına dayanan bu kuramsal değerlendirme, çalışma sosyolojisinin dijital çağda karşılaştığı dönüşümleri kavramsal bir çerçeveye oturtarak, emeğin denetimi ve öznelik biçimlerinin nasıl yeniden üretildiğine dair eleştirel bir perspektif sunmaktadır.
Zitieren
APA
Yüksel, A. (2025). Dijital Panoptikonun Gölgesinde: Çalışma Sosyolojisinin Dönüşen Ufuklarında Platform Emekçiliği. İmgelem, 273-298. https://doi.org/10.53791/imgelem.1773800
Vancouver
Yüksel A. Dijital Panoptikonun Gölgesinde: Çalışma Sosyolojisinin Dönüşen Ufuklarında Platform Emekçiliği. İmgelem. 2025:273-298. doi:10.53791/imgelem.1773800
BibTeX
@article{Yksel2025,
author = {Yüksel, Aleyna},
title = {Dijital Panoptikonun Gölgesinde: Çalışma Sosyolojisinin Dönüşen Ufuklarında Platform Emekçiliği},
journal = {İmgelem},
year = {2025},
number = {17},
pages = {273--298},
doi = {10.53791/imgelem.1773800}
}
EUVIMED