EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

PEYAMİ SAFA’NIN “DÜŞÜNEN ADAM” YAZILARI VE MİLLİYETÇİ-MUHAFAZAKȂR BİR AYDIN OLARAK KUŞAKLAR ÜZERİNDE ETKİ GÜCÜ

Nagihan Eren

Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 8 (17) · 769-788

DOI: 10.53718/gttad.1887239 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Nagihan Eren. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben. Gefördert von: Herhangi bir destekleyen kurum bulunmamaktadır..

AbstractBibliografische AngabenZitieren

Abstract (Originalsprache)

Peyami Safa, Türk edebiyatının birçok alanında verdiği eserleriyle ünlü bir yazar olarak tanınmıştır. Bununla birlikte pek çok dergi ve gazetede yazıları yayınlanan Peyami Safa, Türk fikir hayatının en üretken yazarlarından biri olarak dikkat çekmiştir. Zira Türkiye’nin meselelerine getirdiği çözümleyici yaklaşımıyla kitleler üzerinde etkili olmuştur. Onun söz konusu etkisinin bir diğer sebebi Türk fikir ve siyasi hayatının sağ ve sol düşünce gruplarıyla birbiriyle mücadele eden yapısından kaynaklanmaktadır. Zira 1961 Anayasasının oluşturduğu özgürlük ortamında sol görüşler kendi kitlelerini inşa ederken milliyetçi çevreler ise kendi aydınlarına daha çok ihtiyaç duymuştur. Onun fikir dünyasının en dikkat çekici yanı milliyetçilik ve muhafazakârlık tonunun belirgin olmasıdır. Bununla birlikte inkılapçılığı ve Batı’yı reddetmeyen yaklaşımıyla Türk sağında etkili olmayı başarmıştır. Vefat etmeden önce Düşünen Adam adlı dergide yazan Peyami Safa, kendini tanımlayan milliyetçi ve muhafazakâr aydın figürünü bu dergide devam ettirmiştir. Ayrıca Düşünen Adam dergisinin 1961’de yayınlamaya başlaması Peyami Safa’nın 27 Mayıs askeri müdahalesine karşı düşüncelerinin yayınlanmasını mümkün hale getirmiştir. Bu çalışma Peyami Safa’nın Düşünen Adam dergisindeki yazılarına odaklanmaktadır. Bu sayede Türk siyasi ve fikri hayatını meşgul eden komünizm, devrim, inkılap, milliyetçilik, ırkçılık gibi konulara karşı yaklaşımını tahlil etmektedir. Söz konusu çözümlemeyi yaptıktan sonra onun milliyetçi ve muhafazakâr kitleler üzerinde etki gücünü değerlendirmektedir. Safa ile ilgili yapılan araştırmaların çoğu yirmi birinci yüzyıldan onun fikrî bakışını incelemektedir. Halbuki Peyami Safa fikirleriyle milliyetçi-muhafazakâr kitlelerde etkili olmuş bir yazardır. Ancak dönemin bizatihi içinden gelen kaynaklarla Peyami Safa’yı değerlendiren bir araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışma onun ideolojik etki gücünü milliyetçi-muhafazakâr kitlelerin gözünden incelemektedir. Milliyetçi camiada öne çıkan isimlerin ve yayınların söylemleriyle söz konusu etkinin içeriğini ortaya koymaktadır. Bu sayede Safa’nın hem yaşadığı dönemde hem de vefatından sonraki süreçte ideolojik etki gücünün sebeplerini ve kapsamını tartışmaktadır. Çalışmada Düşünen Adam adlı derginin haricinde milliyetçi çizgideki diğer yayınlar incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda milliyetçi kitlenin kuşaklar arası kolektif bilincinin inşasında Peyami Safa’nın analitik ve bütünleştirici yaklaşımının etkili olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca ideolojik mirasının kendinden sonraki kuşakları etkilediği görülmüştür.

Förderung

  • Herhangi bir destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Zitieren

APA

Eren, N. (2026). PEYAMİ SAFA’NIN “DÜŞÜNEN ADAM” YAZILARI VE MİLLİYETÇİ-MUHAFAZAKȂR BİR AYDIN OLARAK KUŞAKLAR ÜZERİNDE ETKİ GÜCÜ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8(17), 769-788. https://doi.org/10.53718/gttad.1887239

Vancouver

Eren N. PEYAMİ SAFA’NIN “DÜŞÜNEN ADAM” YAZILARI VE MİLLİYETÇİ-MUHAFAZAKȂR BİR AYDIN OLARAK KUŞAKLAR ÜZERİNDE ETKİ GÜCÜ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2026;8(17):769-788. doi:10.53718/gttad.1887239

BibTeX
@article{Eren2026,
  author = {Eren, Nagihan},
  title = {PEYAMİ SAFA’NIN “DÜŞÜNEN ADAM” YAZILARI VE MİLLİYETÇİ-MUHAFAZAKȂR BİR AYDIN OLARAK KUŞAKLAR ÜZERİNDE ETKİ GÜCÜ},
  journal = {Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {17},
  pages = {769--788},
  doi = {10.53718/gttad.1887239}
}
Kostenlos starten →