EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

BÂBÜRLÜLERDE NEZR VE RÜŞVET: ARMAĞAN, GÜÇ VE YOLSUZLUĞUN TARİHSEL BİR İNCELEMESİ

Vedat Meral

Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 8 (17) · 641-654

DOI: 10.53718/gttad.1839368 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Vedat Meral. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışmada, Bâbür İmparatorluğu’nda nezr geleneği ve bu geleneğin yol açtığı rüşvet eylemleri incelenmiştir. Hindistan’da varlık göstermiş diğer Türk hanedanlarında olduğu gibi, Bâbürlülerde de nezr geleneği yaygın bir uygulamaydı. Hindistan dışında varlık göstermiş Türk devletlerinde ise bu terim pişkeş kelimesi ile ifade edilmekteydi. Ancak, Bâbürlülerde özellikle Ekber Şah döneminden itibaren daha sık uygulanmaya başlanan bu gelenek, zaman içerisinde imparatorluğun en tepedeki soylu kadrolarından derece en düşük mevkideki memurlarına kadar bir hediye/armağan alışverişinden çok, bir rüşvet ve yolsuzluk eylemine dönüşmeye başladı. Nitekim erken modern dünyanın en sofistike siyasi sistemlerinden biri olan Bâbür İmparatorluğu, kişisel ilişkiler, tören yükümlülükleri ve maddi alışverişlerden oluşan karmaşık bir ağa dayanıyordu. Bu bakımdan, Bâbürlü yönetimini tanımlayan birçok kültürel ve idari uygulamadan biri olan nezr geleneği, yani imparatora veya yüksek rütbeli soylulara resmi hediye sunma geleneği, önemli bir yer tutuyordu. Nezr başlangıçta sadakat ve saygının sembolik bir göstergesi olsa da, modern tarihçilerin rüşvet, kayırmacılık ve yasadışı ödemeler olarak tanımladıkları uygulamalarla giderek örtüşmeye başladı. Zira, Ekber Şah döneminden itibaren törensel hediye sunumu ile yozlaşmış alışverişi ayıran çizgi genellikle ince, belirsiz veya stratejik olarak manipüle edilmeye başlandı. Dolayısıyla bu araştırma, nezrin imparatorluk ritüeli olarak ortaya çıkışından rüşvet ve nüfuz satın alma ile iç içe geçmesine kadar geçirdiği evrimi inceleyerek, ekonomik gereklilik, idari genişleme ve siyasi rekabetin Bâbür İmparatorluğu içinde bu sistemi nasıl şekillendirdiğine dair detaylı bir bakış sunmayı ve bundan sonra benzer konularda yapılacak bilimsel araştırmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Zitieren

APA

Meral, V. (2026). BÂBÜRLÜLERDE NEZR VE RÜŞVET: ARMAĞAN, GÜÇ VE YOLSUZLUĞUN TARİHSEL BİR İNCELEMESİ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8(17), 641-654. https://doi.org/10.53718/gttad.1839368

Vancouver

Meral V. BÂBÜRLÜLERDE NEZR VE RÜŞVET: ARMAĞAN, GÜÇ VE YOLSUZLUĞUN TARİHSEL BİR İNCELEMESİ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2026;8(17):641-654. doi:10.53718/gttad.1839368

BibTeX
@article{Meral2026,
  author = {Meral, Vedat},
  title = {BÂBÜRLÜLERDE NEZR VE RÜŞVET: ARMAĞAN, GÜÇ VE YOLSUZLUĞUN TARİHSEL BİR İNCELEMESİ},
  journal = {Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {17},
  pages = {641--654},
  doi = {10.53718/gttad.1839368}
}
Kostenlos starten →