EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Cimrilerin Sözlerinde Mizah ve Nükte Unsurları: Ebû’l-Esved ed-Düʾelî, el-Hutayʾa, Hâlid b. Safvân ve Humeyd el-Erkat Bağlamında

Mahsum Taş

Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 30.06.2026 · 14 (1) · 336-354

DOI: 10.53586/susbid.1904269 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mahsum Taş. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Arap edebiyatında cimrilik hem düşündüren hem de güldüren bir edebî malzeme olarak işlenmiştir. Bu çerçevede Câhiz, Hatîb el-Bağdâdî ve İbnü’l-Mibred başta olmak üzere birçok müellif, cimrilik temasını ele alan eserler kaleme alarak bu alandaki literatüre önemli katkılar sunmuştur. Böylece cimrilik, sadece eleştirilen bir özellik değil, edebî anlatımın zenginleşmesini sağlayan bir konu olarak kaynaklarda yerini almıştır. Arap edebiyatı kaynaklarında, Ebû’l-Esved ed-Düʾelî, el-Hutayʾa, Hâlid b. Safvân ve Humeyd el-Erkat’ın Araplar arasında en cimri şahsiyetler olarak zikredildiği ve bu yönleriyle temayüz ettiklerinin özellikle vurgulandığı görülmektedir. Bu bağlamda, adı geçen şahsiyetlerin cimriliklerini konu edinen ve bu yönlerini çarpıcı biçimde ortaya koyan pek çok rivayet nakledilmiştir. Kendilerine nispet edilen bu rivayetler, çoğu zaman nükte ve mizah unsurlarıyla süslenmiş olup hem mensur hem de manzum örnekler şeklinde kaynaklarda yer almaktadır. Bu çalışma, cimrilik temasının mizahî ve nükteli tezahürlerini klasik dönemden seçilmiş bu dört isim ekseninde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada, cimrilik anlatılarında kullanılan edebî ifadeler üzerinden bir analiz yapılmaktadır. Bu anlatılar, mübâlağa, tariz ve ince nükte gibi edebî araçlar sayesinde hem eğlendirici bir atmosfer meydana getirmekte hem de cimrilik gibi toplumsal bakımdan olumsuz görülen bir niteliği eleştirel bir çerçevede görünür kılmaktadır. Böylece okuyucu, bir yandan anlatının mizahî yönüyle hoşça vakit geçirirken diğer yandan bireysel ahlâk, toplumsal beklentiler ve değer yargıları üzerine düşünmeye yönlendirilmektedir.

Zitieren

APA

Taş, M. (2026). Cimrilerin Sözlerinde Mizah ve Nükte Unsurları: Ebû’l-Esved ed-Düʾelî, el-Hutayʾa, Hâlid b. Safvân ve Humeyd el-Erkat Bağlamında. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 336-354. https://doi.org/10.53586/susbid.1904269

Vancouver

Taş M. Cimrilerin Sözlerinde Mizah ve Nükte Unsurları: Ebû’l-Esved ed-Düʾelî, el-Hutayʾa, Hâlid b. Safvân ve Humeyd el-Erkat Bağlamında. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;14(1):336-354. doi:10.53586/susbid.1904269

BibTeX
@article{Ta2026,
  author = {Taş, Mahsum},
  title = {Cimrilerin Sözlerinde Mizah ve Nükte Unsurları: Ebû’l-Esved ed-Düʾelî, el-Hutayʾa, Hâlid b. Safvân ve Humeyd el-Erkat Bağlamında},
  journal = {Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {14},
  number = {1},
  pages = {336--354},
  doi = {10.53586/susbid.1904269}
}
Kostenlos starten →