Ahlat Selçuklu Mezarlığı Mezar Taşlarında Geometrik Süsleme Unsuru Olarak Çarkıfelek Motifi
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 30.06.2026 · (72) · 290-313
DOI: 10.53568/yyusbed.1918754 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Duygu Daniş Marufoğlu. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Tarih boyunca geometrik kompozisyonları oluşturan temel motiflerin her birine çeşitli sembolik anlamlar yüklenmiş; bu bağlamda çarkıfelek motifi de bu yönüyle dikkat çeken unsurlarından biri olmuştur. Farklı adlarla anılan bu motif; döngü, sonsuzluk, gelecek, hareket, tekrar eden olaylar, kısmet, kader, felek ve aşkın çemberi gibi çeşitli sembolik anlamlar taşımaktadır. Anadolu Türk sanatının birçok dalında kullanılan bu motif; mimari, ahşap, kilim, çini, halı, kumaş, maden gibi kullanım alanlarının yanında türbe ve mezar taşlarında da yoğun bir şekilde görülmektedir. Bu bağlamda Anadolu mezar taşları içerisinde önemli bir yere sahip Ahlat Selçuklu Mezarlığı bu motifin zengin örneklerini barındırmaktadır. Bu mezarlıkta yer alan çarkıfelek motifinin kullanımı, çeşitliliği ve sembolik anlamlarının irdelenmesi çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışmada farklı tarihlere ait mezar taşları arasında seçilen nitelikli örnekler ele alınmıştır. Mezar taşlarında dünyanın geçiciliği, evrenin döngüsel düzeni ve ölüm sonrası edebi yaşam düşüncesiyle ilişkili sembolik anlamlar yüklenen bu motifin farklı kompozisyon düzenleri içerisinde kullanıldığı, özellikle geometrik ve bitkisel süslemeler ile birlikte belirli bir kompozisyon düzeni içerisinde yer aldığı görülmektedir.
Zitieren
APA
Marufoğlu, D. D. (2026). Ahlat Selçuklu Mezarlığı Mezar Taşlarında Geometrik Süsleme Unsuru Olarak Çarkıfelek Motifi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 290-313. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1918754
Vancouver
Marufoğlu DD. Ahlat Selçuklu Mezarlığı Mezar Taşlarında Geometrik Süsleme Unsuru Olarak Çarkıfelek Motifi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:290-313. doi:10.53568/yyusbed.1918754
BibTeX
@article{Marufolu2026,
author = {Marufoğlu, Duygu Daniş},
title = {Ahlat Selçuklu Mezarlığı Mezar Taşlarında Geometrik Süsleme Unsuru Olarak Çarkıfelek Motifi},
journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {72},
pages = {290--313},
doi = {10.53568/yyusbed.1918754}
}
EUVIMED