Hibrit Biber Çeşit Adaylarının Melez Uyuşumu, Tohum Verimi ve Düşük Sıcaklığa Toleransları Yönünden İncelenmesi
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi · 29.04.2026 · 31 · 271-283
DOI: 10.53433/yyufbed.1819142 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Şeyma Yücel. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben. Gefördert von: Ondokuz Mayıs Üniversitesi BAP ve Genetika Tohumculuk Firması.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, düşük sıcaklık stresine tolerant yerli hibrit biber çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Üniversite ve Özel sektör iş birliği ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, farklı sivri (5 adet) ve Çarliston (2 adet) biber genotipleri ana ebeveyn, düşük sıcaklığa tolerant hatlar (4 adet sivri biber, 7 adet çarliston biber) ise baba ebeveyn olarak kullanılmıştır. Tür içi melezlemeler sonucunda elde edilen hibrit kombinasyonlar, hem melez başarısı hem de düşük sıcaklığa tolerans yönünden değerlendirilmiştir. Sivri biber genotiplerinde melez tutma oranı %51.1–%100.0 arasında değişmiş, ortalama melez başarısının %73–80 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Çarliston biber genotiplerinde ise tutan melez oranı %55.5–%68.8 aralığında bulunmuştur. En yüksek melez uyumu, SA-5 × SB-1 ve ÇA-2 × ÇB-6, ÇA-2 × ÇB-7 kombinasyonlarında tespit edilmiştir. Düşük sıcaklık toleransı değerlendirmelerinde (3 °C, 4 gün süreyle, 100 µmol m⁻² s⁻¹ ışık altında), melez kombinasyonlar arasında geniş bir varyasyon saptanmıştır. SA-3 × SB-2 ve SA-2 × SB-4, ÇA-1 × ÇB-1, ÇA1 × ÇB-2, ÇA-1 × ÇB-3, ÇA-2 × ÇB-4, ÇA-2 × ÇB-6 ve ÇA-2 × ÇB-7 kombinasyonları hiçbir morfolojik zararlanma göstermeyerek yüksek düzeyde tolerant bulunurken, Mert F1 (2.6) ve Erciyes F1 (2.0) çeşitleri en duyarlı genotipler olarak belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular dikkate alındığında, düşük sıcaklık stresine toleransın genotipik varyasyonlara göre değişkenlik gösterdiğini ve tolerantlık genlerinin ebeveyn hatlar arasında farklı kombinasyonlarla aktarılabileceği görülmüştür. Bu kapsamda çalışmanın, Türkiye’de kış dönemi (örtüaltı) üretimine uygun, düşük sıcaklığa tolerant yerli hibrit biber çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik öncü bir uygulama niteliğinde olduğu düşünülmektedir.
Förderung
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi BAP ve Genetika Tohumculuk Firması
Zitieren
APA
Yücel, Ş. (2026). Hibrit Biber Çeşit Adaylarının Melez Uyuşumu, Tohum Verimi ve Düşük Sıcaklığa Toleransları Yönünden İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 31, 271-283. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1819142
Vancouver
Yücel Ş. Hibrit Biber Çeşit Adaylarının Melez Uyuşumu, Tohum Verimi ve Düşük Sıcaklığa Toleransları Yönünden İncelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;31:271-283. doi:10.53433/yyufbed.1819142
BibTeX
@article{Ycel2026,
author = {Yücel, Şeyma},
title = {Hibrit Biber Çeşit Adaylarının Melez Uyuşumu, Tohum Verimi ve Düşük Sıcaklığa Toleransları Yönünden İncelenmesi},
journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {31},
pages = {271--283},
doi = {10.53433/yyufbed.1819142}
}
EUVIMED