Medical services in the Polish campaign of 1939 – a synthesis. Part II: Preparations and war plans
Lekarz Wojskowy · 31.03.2026 · 104 (1) · 54-60
DOI: 10.53301/lw/208276 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Lekarz Wojskowy, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Aleksander Rutkiewicz. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Wprowadzenie i cel Praca powstała w ramach projektu „Kampania polska 1939 roku – synteza”, prowadzonego przez Akademię Sztuki Wojennej. Celem trzyczęściowego artykułu jest kompleksowe przedstawienie działań polskiej służby zdrowia w trakcie kampanii polskiej 1939 roku. W kolejnych częściach artykułu omówiono wyjściowy potencjał służby zdrowia, plany i przygotowania wojenne oraz udział służby zdrowia w kampanii wojennej. Podstawowe pytanie badawcze dotyczyło przyczyn załamania się systemu pomocy rannym we wrześniu 1939 roku. Materiał i metody Podstawowy zasób źródeł, który posłużył do opracowania artykułu, znajduje się w Centralnym Archiwum Wojskowym (Warszawa-Rembertów) oraz w Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Władysława Sikorskiego (Londyn). W syntezie uwzględniono również wcześniejsze ustalenia historyków, źródła drukowane oraz szeroki wybór wspomnień i relacji. Wyniki Polska służba zdrowia poniosła w 1939 roku klęskę. System ewakuacji i pomocy rannym w ciągu kilku pierwszych dni wojny uległ załamaniu. Problemy z ewakuacją, szybko wyczerpujące się zapasy surowic profilaktycznych oraz spóźniona pomoc chirurgiczna były powodem masowo stwierdzanych powikłań septycznych ran, w tym licznych przypadków tężca. Wnioski Do najważniejszych przyczyn, które doprowadziły do katastrofy sanitarnej w 1939 roku, należą: bardzo skromny potencjał wyjściowy służby zdrowia (deficyt kadr, niski poziom szpitalnictwa), małe nakłady finansowe na służbę zdrowia oraz brak odpowiednich rezerw materiałowych, centralizacja systemu zaopatrzenia sanitarnego, wiodąca rola kolei w planach ewakuacji sanitarnej, niski stopień motoryzacji Wojska Polskiego oraz polskiego społeczeństwa, zły stan dróg, a także sposób prowadzenia walki przez wroga (gwałtowne i głębokie uderzenia na tyły polskiego państwa, porażenie sieci komunikacyjnych, atakowanie celów cywilnych).
Zitieren
APA
Rutkiewicz, A. (2026). Medical services in the Polish campaign of 1939 – a synthesis. Part II: Preparations and war plans. Lekarz Wojskowy, 104(1), 54-60. https://doi.org/10.53301/lw/208276
Vancouver
Rutkiewicz A. Medical services in the Polish campaign of 1939 – a synthesis. Part II: Preparations and war plans. Lekarz Wojskowy. 2026;104(1):54-60. doi:10.53301/lw/208276
BibTeX
@article{Rutkiewicz2026,
author = {Rutkiewicz, Aleksander},
title = {Medical services in the Polish campaign of 1939 – a synthesis. Part II: Preparations and war plans},
journal = {Lekarz Wojskowy},
year = {2026},
volume = {104},
number = {1},
pages = {54--60},
doi = {10.53301/lw/208276}
}
EUVIMED