Liselere Giriş Sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Sorularının Yer Almasının Öğrenci Tutum, İlgi ve Katılımı Üzerindeki Yansımaları
İlahiyat Akademi · 27.06.2026 · (23) · 103-128
DOI: 10.52886/ilak.1750669 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İlahiyat Akademi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Büşra Bayram und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk eğitim sisteminde öğrencilerin bir üst kademeye geçişi büyük ölçüde merkezi sınavlarla gerçekleştirilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan Liselere Giriş Sınavı (LGS), öğrencilerin akademik yeterliklerini ölçmeyi amaçlayan ve ortaöğretim kurumlarına yerleştirmede belirleyici olan merkezi bir sınavdır. 2018 yılından itibaren uygulanan LGS sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) sorularına da yer verilmektedir. DKAB dersi, bilişsel düzeyde bilgi kazandırmanın yanı sıra ahlaki değerlerin bireysel yaşama aktarılmasını hedeflemektedir. Bu yönüyle dersin LGS sistemine dâhil edilmesinin öğrenciler üzerindeki etkisinin incelenmesi dikkate değer bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu bağlamda yapılan bu çalışmanın amacı, DKAB sorularının LGS’de yer almasının öğrencilerin derse yönelik tutum, ilgi ve katılım düzeylerine etkisini öğrenci görüşleri doğrultusunda ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, LGS’de DKAB dersine yer verilmesinin öğrencilerin bu derse yönelik tutum, ilgi ve katılım düzeyleri üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir çözümleme hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Kocaeli’nin Körfez ilçesindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören ve LGS hazırlık sürecinde olan, farklı sınıflardan seçilmiş sekizinci sınıf öğrencileri (6 kız, 6 erkek) oluşturmaktadır. Katılımcılar, başarı düzeyleri ve sınav sürecine aktif katılımları dikkate alınarak seçilmiş, görüşmeler gönüllülük esasına dayalı gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiş, katılımcı izniyle ses kaydına alınmış ve her bir görüşmenin süresi 15 ila 35 dakika arasında değişmiştir. Veri analizi sürecinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Veriler, kodlama, temaların oluşturulması, düzenlenmesi ve yorumlanması aşamalarından oluşmuştur. Araştırma sonuçları, öğrencilerin tamamının DKAB dersinin LGS’de yer almasına yönelik olumlu bir tutuma sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Bu olumlu yaklaşım iki temel nedene dayanmaktadır: İlki, dersin dini ve ahlaki gelişime katkı sağlayan yönü; ikincisi ise sınav puanına doğrudan katkı sunarak öğrencilerin akademik başarısına etkide bulunmasıdır. DKAB sorularının genellikle kolay bulunması, öğrencilere zaman kazandırması ve net sayılarını artırması nedeniyle sınav stratejisinde avantaj sağladığı belirtilmiştir. Araştırmada, DKAB dersine yönelik ilginin sınav kapsamında olmasıyla birlikte arttığı; öğrencilerin derse daha fazla zaman ayırdığı, daha dikkatli dinlediği ve katılım davranışlarının güçlendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrenciler, haftalık ders saatinin yetersiz olduğunu, dersin seçmeli saatlerle desteklenmesi gerektiğini ifade etmiştir. DKAB kitaplarının LGS’ye hazırlık açısından yetersiz kaldığını belirten öğrenciler, kaynak kitaplar, deneme sınavları ve kavram sözlükleri ile sürecin desteklenmesini talep etmektedir. Dersin LGS kapsamında yer almasının ahlaki kazanımlara etkisi ise çoğunlukla olumlu olarak değerlendirilmiştir. Öğrenciler, bu sayede ahlaki içeriklere daha fazla dikkat ettiklerini belirtmiştir. Ancak bazı katılımcılar, sınav odaklı yaklaşımın ahlaki değerlerin yalnızca bilgi düzeyinde edinilmesine neden olduğunu ve davranışa dönüşme sürecinde zayıflık oluşturduğunu dile getirmiştir. Sonuç olarak, LGS’de DKAB sorularının yer alması öğrencilerin derse yönelik tutum ve ilgisini artırmakta, akademik motivasyonu desteklemekte; ancak dersin ahlaki ve değer temelli yönlerinin sınav başarısı karşısında geri planda kalması riski doğurmaktadır. Bu bulgular, DKAB öğretiminde sınav odaklı yaklaşım ile değer eğitimi arasındaki dengenin sağlanmasının gerekliliğine işaret etmektedir.
Zitieren
APA
Bayram, B., & Taşkın, O. (2026). Liselere Giriş Sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Sorularının Yer Almasının Öğrenci Tutum, İlgi ve Katılımı Üzerindeki Yansımaları. İlahiyat Akademi, 103-128. https://doi.org/10.52886/ilak.1750669
Vancouver
Bayram B, Taşkın O. Liselere Giriş Sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Sorularının Yer Almasının Öğrenci Tutum, İlgi ve Katılımı Üzerindeki Yansımaları. İlahiyat Akademi. 2026:103-128. doi:10.52886/ilak.1750669
BibTeX
@article{Bayram2026,
author = {Bayram, Büşra and Taşkın, Osman},
title = {Liselere Giriş Sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Sorularının Yer Almasının Öğrenci Tutum, İlgi ve Katılımı Üzerindeki Yansımaları},
journal = {İlahiyat Akademi},
year = {2026},
number = {23},
pages = {103--128},
doi = {10.52886/ilak.1750669}
}
EUVIMED