FARKLI KURUTMA YÖNTEMLERİYLE ÜRETİLEN MEYVELERİN ETİKET BİLGİLERİNİN BESİN PROFİLLEME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi · 30.03.2026 · 11 (1) · 50-63
DOI: 10.52881/gsbdergi.1882835 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Sabriye Arslan und 5 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Giriş: Yaygın olarak tüketilen kurutulmuş meyvelerde besin ögesi profili uygulanan kurutma yöntemine bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir. Amaç: Dondurularak kurutma ve geleneksel kurutma yöntemlerinin meyvelerin besin ögesi profilleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve meyvelerin Nutri-Skor ve Trafik Işığı Modeli’ne dayalı etiketleme sonuçlarını incelemektir. Yöntem: Türkiye’de perakende satışta bulunan geleneksel yöntem ve dondurularak kurutulmuş 13 farklı meyve türüne ait toplam 78 ürün değerlendirilmiştir. Ürünlerin 100 g başına besin ögesi içerikleri (enerji, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şeker, protein ve tuz) ambalaj etiketlerinden elde edilmiştir. Kurutma yöntemlerine göre besin ögeleri farklılıkları karşılaştırılmıştır. Ayrıca ürünler Nutri-Skor ve Trafik Işığı Modeli’ne göre sınıflandırılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 23.0 programı kullanılmış ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Dondurularak kurutulmuş meyvelerin enerji, protein ve posa içerikleri geleneksel kurutulmuş meyvelere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Karbonhidrat, yağ, şeker ve tuz içerikleri açısından kurutma yöntemleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Nutri-Skor değerlendirmesinde dondurularak kurutulmuş meyvelerde orta düzey besin profiline sahip ürünleri ifade eden C sınıfı oranı %87,2 iken geleneksel olarak kurutulmuş meyvelerde %66,7 olarak belirlenmiş olmakla birlikte, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Trafik Işığı Modeli’ne göre tüm meyveler şeker içeriği açısından kırmızı etiketle sınıflandırılırken, yağ (dondurularak kurutulmuş incir hariç), doymuş yağ ve tuz bakımından yeşil etiket sınıfında yer almıştır. Sonuç: Bu çalışma, dondurularak kurutulmuş meyvelerin enerji, protein ve posa içeriklerinin geleneksel kurutulmuş meyvelere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Nutri-Skor ve Trafik Işığı Modeli her iki kurutma yöntemi için benzer besin profili kategorilerinde yer aldığı görülmüştür. Özellikle yüksek şeker içeriği, kurutulmuş meyvelerin etiketleme sonuçlarını belirleyen temel unsur olmuştur. Polifenol ve flavonoid içeriği, posa matrisi, işleme teknolojisi ve biyoyararlanım gibi unsurların mevcut besin profilleme algoritmalarında yer almaması, besinlerin kalitesinin bütüncül biçimde yansıtılmasını güçleştirmektedir.
Zitieren
APA
Arslan, S., Güler, M. S., Özel, M., Durmaz, C., Altınsoy, İ., & Yıldız, B. N. (2026). FARKLI KURUTMA YÖNTEMLERİYLE ÜRETİLEN MEYVELERİN ETİKET BİLGİLERİNİN BESİN PROFİLLEME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(1), 50-63. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1882835
Vancouver
Arslan S, Güler MS, Özel M, Durmaz C, Altınsoy İ, Yıldız BN. FARKLI KURUTMA YÖNTEMLERİYLE ÜRETİLEN MEYVELERİN ETİKET BİLGİLERİNİN BESİN PROFİLLEME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;11(1):50-63. doi:10.52881/gsbdergi.1882835
BibTeX
@article{Arslan2026,
author = {Arslan, Sabriye and Güler, Meryem Saban and Özel, Merve and Durmaz, Ceren and Altınsoy, İrem and Yıldız, Beyza Nur},
title = {FARKLI KURUTMA YÖNTEMLERİYLE ÜRETİLEN MEYVELERİN ETİKET BİLGİLERİNİN BESİN PROFİLLEME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ},
journal = {Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {50--63},
doi = {10.52881/gsbdergi.1882835}
}
EUVIMED