EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Panoptikondan Omniptikona: Yeni Medya ile Dönüşen Panoptikonun Filmlerdeki Yansıması

Elanur UZAK

Universal Journal of History and Culture · 2022

DOI: 10.52613/ujhc.1084508 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Universal Journal of History and Culture, 2022. Verfasst von Elanur UZAK. Die Arbeit wurde bisher 4-mal zitiert (Crossref) und nennt 24 Literaturangaben. Gefördert von: Sakarya Üniversitesi.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İktidar kavramı, insanın varoluşundan bugüne kadar gelip devamlılık arz eden, döneme göre sürekli olarak değişim ve dönüşüm gösteren bir kavramdır. İktidar, dünyada olup bitenden haberdar olan, kimi zaman bunları oluşturan fakat en önemlisi bu gelişmeleri gözetleyen güçtür. Michel Foucault, iktidar kavramı üzerinde çalışmalar yapmış, Jeremy Bentham’ın “\textit{panoptikon}” kavramını bir metafor olarak kullanarak, topluma yayılan iktidarın göstermiş olduğu değişimi ve iktidarın görünmezliğini açıklamaya çalışmıştır. Bentham’ın hapishane ve gözetleme modelinin toplumun mikro çatlaklarına değin yayıldığını düşünen Foucault; okul, hastane ve fabrikaların bu sistemle çalıştığını, iktidarın gözünün bu kurumlara yerleştiğini savunmaktadır. Fakat özellikle son 20 yılda teknoloji ve internetin hayatımızı yoğun bir biçimde işgal etmesiyle beraber gözetim küreselleşmiş ve bu gelişmelere bağlı olarak dönüşerek yeni kavramsallaştırmaların gündeme gelmesine neden olmuştur. Bilgi, eğlence ya da güvenlik amacıyla kullanılan internet çerezleri, akıllı cihazlar, televizyon, sosyal medya, kredi kartları, GPS ve yazılımların yeni bir gözetleme ve denetim ortamına işaret ettiği söylenebilir. Bu yeni gözetleme biçimi \textit{süperpanoptikon} kavramına işaret etmektedir. Televizyon ve radyo gibi araçlarla çoğunluğun azınlığı gözetlemesi ise \textit{sinoptikon} kavramıyla açıklanmaktadır. \textit{Omniptikon} ise sosyal medyada kişilerin karşılıklı olarak birbirlerini gözetlemesini ifade etmektedir. Bu çalışmada artık yaşadığımız çağı anlamak ve açıklamak bakımından kavramsal yeterliliği azalan panoptikon kavramından türeyen süperpanoptikon, sinoptikon, omniptikon gibi yeni kavramsallaştırmalar sinema filmleri üzerinden ele alınıp analiz edilmeye çalışılacaktır.

Förderung

  • Sakarya Üniversitesi

Zitieren

APA

UZAK, E. (2022). Panoptikondan Omniptikona: Yeni Medya ile Dönüşen Panoptikonun Filmlerdeki Yansıması. Universal Journal of History and Culture. https://doi.org/10.52613/ujhc.1084508

Vancouver

UZAK E. Panoptikondan Omniptikona: Yeni Medya ile Dönüşen Panoptikonun Filmlerdeki Yansıması. Universal Journal of History and Culture. 2022. doi:10.52613/ujhc.1084508

BibTeX
@article{UZAK2022,
  author = {UZAK, Elanur},
  title = {Panoptikondan Omniptikona: Yeni Medya ile Dönüşen Panoptikonun Filmlerdeki Yansıması},
  journal = {Universal Journal of History and Culture},
  year = {2022},
  doi = {10.52613/ujhc.1084508}
}
Kostenlos starten →