Władza „ludowa” wobec Kościoła katolickiego na pierwszej konferencji wojewódzkiej PZPR w Rzeszowie w 1949 roku
Resovia Sacra · 17.08.2026 · 32 · 61-83
DOI: 10.52097/rs.2025.61-83 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Resovia Sacra, online erschienen am 17.08.2026. Verfasst von Paweł Glugla.
Abstract (Originalsprache)
W tekście przedstawiono negatywne postawy komunistyczne wobec Kościoła katolickiego na przykładzie województwa rzeszowskiego podczas pierwszej konferencji Wojewódzkiej PZPR w Rzeszowie w 1949 roku. Powołana do istnienia 15 grudnia 1948 r. PZPR kontynuowała po PPR walkę z duchowieństwem katolickim, która przybierała różnorodne formy. Rzeszowska Wojewódzka PZPR musiała wykonywać otrzymywane odgórne z KC PZPR wytyczne. Jednakże szukano również lokalnych sposobów na „neutralizowanie” wpływu duchowieństwa na ludność, szczególnie wiejską. Z upływem czasu pojawiały się wśród partyjnych decydentów zróżnicowane co do zasad, metod i środków pomysły, na przejęcie rządu dusz w lokalnych społecznościach. Komunizowanie podkarpackich terenów, zwłaszcza wsi i całkowite odseparowywanie ich mieszkańców od Kościoła okazało się w powojennych warunkach polskich w praktyce niewykonalne. Establishment partyjny, forsując izolację duchownych od chłopo-rolników i ich rodzin, paradoksalnie jednoczył tę liczną grupę społeczną w działalności antysystemowej. Nie doceniano wielowiekowych tradycji katolickich, szczególnie na obszarach wiejskich, a także przywiązania chłopów do ziemi. Poszczególni przedstawiciele organizacji partyjnych z województwa rzeszowskiego wykazywali zniecierpliwienie i chęć szybkiego rozprawienia się z duchowieństwem i społecznościami wiernych świeckich, czemu sprzeciwiał się obecny na posiedzeniach plenarnych Roman Zambrowski, przedstawiciel KC PZPR.
Zitieren
APA
Glugla, P. (2026). Władza „ludowa” wobec Kościoła katolickiego na pierwszej konferencji wojewódzkiej PZPR w Rzeszowie w 1949 roku. Resovia Sacra, 32, 61-83. https://doi.org/10.52097/rs.2025.61-83
Vancouver
Glugla P. Władza „ludowa” wobec Kościoła katolickiego na pierwszej konferencji wojewódzkiej PZPR w Rzeszowie w 1949 roku. Resovia Sacra. 2026;32:61-83. doi:10.52097/rs.2025.61-83
BibTeX
@article{Glugla2026,
author = {Glugla, Paweł},
title = {Władza „ludowa” wobec Kościoła katolickiego na pierwszej konferencji wojewódzkiej PZPR w Rzeszowie w 1949 roku},
journal = {Resovia Sacra},
year = {2026},
volume = {32},
pages = {61--83},
doi = {10.52097/rs.2025.61-83}
}
EUVIMED