Türkiye'de Karasallık ve Denizellik: Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik Projeksiyonlar
Ege Coğrafya Dergisi · 28.06.2026 · 35 (1) · 83-96
DOI: 10.51800/ecd.1926569 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ege Coğrafya Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Şeyma Yavaşlı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye'nin karasallık ve denizellik özelliklerini Conrad, Johansson, Kerner ve Sezer indeksleri kullanarak analiz etmekte ve iklim değişikliği senaryoları (SSP1-2.6, SSP3-7.0, SSP5-8.5) altında 2011-2100 dönemine ait projeksiyonları sunmaktadır. Yüksek çözünürlüklü CHELSA V2.1 veri seti ve MPI-ESM1.2 iklim modeli kullanılarak 1981-2010 referans dönemi ile 2011-2040, 2041-2070 ve 2071-2100 dönemleri analiz edilmiştir. Referans dönemde Türkiye'nin yaklaşık dörtte üçünün karasal ya da ekstrem karasal özellik sergilediği, kıyı şeritlerinde ise okyanusal etkilerin sınırlı biçimde gözlemlendiği belirlenmiştir. Kerner okyanusallık indeksine göre 1981-2010 döneminde Türkiye'nin %68,3'ü karasal, %29,4'ü kıtaaltı ve yalnızca %2,2'si okyanusal olarak sınıflandırılmıştır. Johansson indeksine göre ise ülkenin %66'sı ekstrem karasal, %33,3'ü karasal ve %0,5'i denizel özellik taşımaktadır. Sezer formülü, Türkiye'nin %79,6'sının karasal, %14,8'inin şiddetli soğuk karasal iklim altında bulunduğunu ortaya koymaktadır. Gelecek projeksiyonları, tüm senaryolarda ekstrem karasal alanların genişleyeceğini ve denizel alanların daralacağını göstermektedir. En belirgin değişimler SSP5-8.5 senaryosu altında ortaya çıkmaktadır: 2071-2100 döneminde Conrad indeksine göre ekstrem karasal alanlar %22,9'a, Johansson indeksine göre ise %87,2'ye yükselmektedir. Sezer formülüne göre aynı dönemde şiddetli soğuk karasal iklim %34'e ulaşmaktadır. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde karasallaşma özellikle belirginleşmektedir. Bu bulgular, iklim değişikliğinin dengeleyici deniz etkisini zayıflattığını ve Türkiye genelinde karasallığı artırdığını ortaya koyarak su kaynakları yönetimi, tarımsal planlama ve doğal afet hazırlığı açısından kritik politika çıktıları sunmaktadır.
Zitieren
APA
Yavaşlı, Ş., & Poyraz, M. (2026). Türkiye'de Karasallık ve Denizellik: Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik Projeksiyonlar. Ege Coğrafya Dergisi, 35(1), 83-96. https://doi.org/10.51800/ecd.1926569
Vancouver
Yavaşlı Ş, Poyraz M. Türkiye'de Karasallık ve Denizellik: Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik Projeksiyonlar. Ege Coğrafya Dergisi. 2026;35(1):83-96. doi:10.51800/ecd.1926569
BibTeX
@article{Yaval2026,
author = {Yavaşlı, Şeyma and Poyraz, Murat},
title = {Türkiye'de Karasallık ve Denizellik: Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik Projeksiyonlar},
journal = {Ege Coğrafya Dergisi},
year = {2026},
volume = {35},
number = {1},
pages = {83--96},
doi = {10.51800/ecd.1926569}
}
EUVIMED