KAZAK ŞİİRİNDE MÜZİKAL İCRA BİÇİMİ OLARAK AYTIS PERFORMANSI VE KÜLTÜREL HAFIZA (BİRCAN - SARA AYTISI ÖRNEĞİNDE)
Yegah Müzikoloji Dergisi · 15.03.2026 · 9 (1) · 742-759
DOI: 10.51576/ymd.1880637 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yegah Müzikoloji Dergisi, online erschienen am 15.03.2026. Verfasst von Yılmaz Bacaklı. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Kazak sözlü şiir geleneği içerisinde önemli bir yere sahip olan aytıs türünü, Bircan–Sara aytısı örneği üzerinden, yazılı metin merkezli yaklaşımların ötesine geçerek müzikal-performatif bir icra biçimi olarak ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, aytısın yalnızca karşılıklı söylenen manzum bir yarışma olmadığını; ses, çalgı, ritim, beden, dinleyici etkileşimi, doğaçlama ve kültürel hafıza gibi çok katmanlı unsurların birlikte işlediği bütüncül bir performans pratiği olduğunu ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışma, nitel yöntemle yürütülmüş; Bircan–Sara aytısına ait metinler performans kuramı ve kültürel hafıza yaklaşımları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular bölümünde aytıs icrasının müzikal yapısı; sesin söze önceliği, dombıranın anlamsal ve yapısal işlevi, ritim ve tekrar üzerinden anlam üretimi, dinleyici tepkisi ve sahne etkileşimi, doğaçlama ve anlık kompozisyon ile kültürel hafızanın icra yoluyla yeniden üretimi biçiminde altı eşdeğer başlık altında incelenmiştir. Elde edilen bulgular, aytıs performansında anlamın yazılı metinde değil; icra anında ve toplulukla kurulan etkileşim içinde üretildiğini göstermektedir. Bu bağlamda aytıs, Kazak kültürel hafızasının canlı tutulduğu ve her icrada yeniden biçimlendiği dinamik bir performans alanı olarak değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Bacaklı, Y. (2026). KAZAK ŞİİRİNDE MÜZİKAL İCRA BİÇİMİ OLARAK AYTIS PERFORMANSI VE KÜLTÜREL HAFIZA (BİRCAN - SARA AYTISI ÖRNEĞİNDE). Yegah Müzikoloji Dergisi, 9(1), 742-759. https://doi.org/10.51576/ymd.1880637
Vancouver
Bacaklı Y. KAZAK ŞİİRİNDE MÜZİKAL İCRA BİÇİMİ OLARAK AYTIS PERFORMANSI VE KÜLTÜREL HAFIZA (BİRCAN - SARA AYTISI ÖRNEĞİNDE). Yegah Müzikoloji Dergisi. 2026;9(1):742-759. doi:10.51576/ymd.1880637
BibTeX
@article{Bacakl2026,
author = {Bacaklı, Yılmaz},
title = {KAZAK ŞİİRİNDE MÜZİKAL İCRA BİÇİMİ OLARAK AYTIS PERFORMANSI VE KÜLTÜREL HAFIZA (BİRCAN - SARA AYTISI ÖRNEĞİNDE)},
journal = {Yegah Müzikoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {742--759},
doi = {10.51576/ymd.1880637}
}
EUVIMED