Annenin Özerklik Desteği: Öncülleri ve Sonuçlarının Kendini Belirleme Kuramı Işığında İncelenmesi
Gelişim ve Psikoloji Dergisi · 16.06.2026 · 7 (13) · 1-17
DOI: 10.51503/gpd.1465840 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Gelişim ve Psikoloji Dergisi, online erschienen am 16.06.2026. Verfasst von Aylin Koçak und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Özerklik desteği, çocuğun gelişimini destekleyen temel sosyalleştirme mekanizmalarından biridir. Daha önce yapılan çalışmalarda özerklik desteğinin, aile ve evlilik ilişkisi ile ilgili değişkenler arasındaki aracı rolü test edilmiş olsa da bu ilişki hem anne hem de ergen bildirimine dayalı temel psikolojik ihtiyaçlar temelinde incelenmemiştir. Bu bağlamda, araştırmanın temel amacı, kendini belirleme kuramı ışığında, annenin özerklik desteğinin (hem anne hem ergen bildirimi), annenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu ile ergenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu arasındaki aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya toplamda 243 anne (Ortyaş = 44.99, S = 5.66) ve ergen (%51 kız; Ortyaş = 15.48, S = 1.87) çifti katılmıştır. Veri toplama amacı ile Kişisel Bilgi Formu, Çocukların Ebeveyn Algısı Ölçeği ve Temel Psikolojik İhtiyaç Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Anne ve ergen bildirimine dayalı annenin özerklik desteğinin aracı rolünü test etmek amacıyla PROCESS Macro eklentisi kullanılmıştır. Buna göre, ergen bildirimine dayalı annenin özerklik desteğinin, annenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu ile ergenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu arasında aracı rol oynadığı bulunmuştur. Annenin özerklik desteğinin, annenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu ile ergenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu arasındaki ilişkideki aracı rolü ise anlamlı bulunmamıştır. Bulgular, sadece ergenin algıladığı özerklik desteğinin, annenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu ile ergenin temel psikolojik ihtiyaç doyumu arasındaki ilişkideki aracı rolünü ortaya koymuştur. Araştırma bulguları, kendini belirleme kuramı ışığında tartışılmıştır.
Zitieren
APA
Koçak, A., & Uçanok, Z. (2026). Annenin Özerklik Desteği: Öncülleri ve Sonuçlarının Kendini Belirleme Kuramı Işığında İncelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 7(13), 1-17. https://doi.org/10.51503/gpd.1465840
Vancouver
Koçak A, Uçanok Z. Annenin Özerklik Desteği: Öncülleri ve Sonuçlarının Kendini Belirleme Kuramı Işığında İncelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi. 2026;7(13):1-17. doi:10.51503/gpd.1465840
BibTeX
@article{Koak2026,
author = {Koçak, Aylin and Uçanok, Zehra},
title = {Annenin Özerklik Desteği: Öncülleri ve Sonuçlarının Kendini Belirleme Kuramı Işığında İncelenmesi},
journal = {Gelişim ve Psikoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {13},
pages = {1--17},
doi = {10.51503/gpd.1465840}
}
EUVIMED