Pozitif Psikoloji Bakış Açısından Makalât: Hacı Bektaşı Veli’nin Dört Kapı Kırk Makam Öğretisinin Kavramsal Analizi
Kafdağı · 23.06.2026 · 11 (1) · 1-13
DOI: 10.51469/kafdagi.1902679 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kafdağı, online erschienen am 23.06.2026. Verfasst von Selahattin Avşaroğlu und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, Hacı Bektaş-ı Veli’nin Makalât adlı eserinde yapılandırılan Dört Kapı Kırk Makam öğretisini, pozitif psikolojide iyi oluşu bileşenler temelinde açıklayan PERMA modeli çerçevesinde analitik ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel bir tasarımla yürütülmüş; doküman analizi deseni kapsamında içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Analiz sürecinde öğretide yer alan kavramlar, PERMA’nın Olumlu Duygular, Bağlanma/Akış, İlişkiler, Anlam ve Başarı bileşenleri doğrultusunda tematik olarak çözümlenmiştir. Bulgular, Dört Kapı öğretisinin yalnızca normatif bir öğütler bütünü değil; davranışsal düzenle başlayıp öz-düzenleme ve irade temelli adanmışlık süreçleriyle derinleşen, öz-farkındalık ve ilişkisel olgunlaşma üzerinden aşkınlık ve evrensel bütünleşme düzeyine uzanan kademeli ve bütüncül bir psikolojik olgunlaşma modeli sunduğuna işaret etmektedir. Şeriat Kapısı’nın daha çok Başarı ve Anlam; Tarikat Kapısı’nın Bağlanma/Akış; Marifet ve Hakikat kapılarının ise özellikle Anlam ve İlişkiler bileşenleriyle belirgin kavramsal paralellikler taşıdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Anadolu tasavvuf geleneğinde temellenen iyi oluş tasavvurunun, anlam, bilinç ve aşkınlık ekseninde yapılandırılmış kültürel bir gelişim modeli olarak çağdaş pozitif psikoloji literatürüyle analitik düzeyde ilişkilendirilebileceğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Avşaroğlu, S., & Barutcu, R. (2026). Pozitif Psikoloji Bakış Açısından Makalât: Hacı Bektaşı Veli’nin Dört Kapı Kırk Makam Öğretisinin Kavramsal Analizi. Kafdağı, 11(1), 1-13. https://doi.org/10.51469/kafdagi.1902679
Vancouver
Avşaroğlu S, Barutcu R. Pozitif Psikoloji Bakış Açısından Makalât: Hacı Bektaşı Veli’nin Dört Kapı Kırk Makam Öğretisinin Kavramsal Analizi. Kafdağı. 2026;11(1):1-13. doi:10.51469/kafdagi.1902679
BibTeX
@article{Avarolu2026,
author = {Avşaroğlu, Selahattin and Barutcu, Rahiye},
title = {Pozitif Psikoloji Bakış Açısından Makalât: Hacı Bektaşı Veli’nin Dört Kapı Kırk Makam Öğretisinin Kavramsal Analizi},
journal = {Kafdağı},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {1--13},
doi = {10.51469/kafdagi.1902679}
}
EUVIMED