Türk idari yargısında insan haklarının korunması: Erişilebilirlik, bağımsızlık ve etkinlik ekseninde bir analiz
Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 30.06.2026 · 8 (1) · 394-412
DOI: 10.51177/kayusosder.1873645 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Talha Turhan. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’de idari yargının insan haklarını koruma kapasitesini ve bu kapasiteyi daraltan yapısal sınırlılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Temel araştırma sorusu, Danıştay ve idare mahkemelerinden oluşan Türk idari yargı sisteminin anayasal güvenceler ve uluslararası insan hakları normlarıyla belirlenen potansiyeline karşın uygulamada bu hakları korumadaki sınırlarının neler olduğudur. Çalışma, anayasal düzenlemeler, idare hukuku doktrini, AİHM ve Anayasa Mahkemesi içtihadı ile ilgili literatürün betimsel-analitik yöntemle incelenmesine dayanmaktadır. Bulgular, Türk idari yargısının insan haklarını koruma kapasitesinin erişilebilirlik, bağımsızlık ve etkinlik eksenlerinde ciddi sınırlılıklar barındırdığını ortaya koymaktadır. Erişilebilirlik bakımından dava açma sürelerinin kısalığı ve yargılama giderlerinin yüksekliği hak arama özgürlüğünü fiilen kısıtlamaktadır. Bağımsızlık açısından yargı atama mekanizmalarındaki yapısal sorunlar yürütme etkisini artırmaktadır. Etkinlik boyutunda ise yargılama süreçlerindeki gecikmeler ve kararların uygulanmasındaki aksaklıklar, AİHM içtihatlarıyla uyum eksikliğiyle birleşerek normatif çerçeve ile yargısal pratik arasında belirgin bir gerilim doğurmaktadır. Çalışma; yargı bağımsızlığını güçlendirecek anayasal reformların hayata geçirilmesini, kararların icrasını izleyecek kurumsal mekanizmaların oluşturulmasını, AİHM içtihatlarının iç hukukta tutarlı biçimde uygulanmasını ve yargı mensuplarına yönelik insan hakları eğitim programlarının kurumsal hale getirilmesini önermektedir.
Zitieren
APA
Turhan, T. (2026). Türk idari yargısında insan haklarının korunması: Erişilebilirlik, bağımsızlık ve etkinlik ekseninde bir analiz. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 394-412. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1873645
Vancouver
Turhan T. Türk idari yargısında insan haklarının korunması: Erişilebilirlik, bağımsızlık ve etkinlik ekseninde bir analiz. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;8(1):394-412. doi:10.51177/kayusosder.1873645
BibTeX
@article{Turhan2026,
author = {Turhan, Talha},
title = {Türk idari yargısında insan haklarının korunması: Erişilebilirlik, bağımsızlık ve etkinlik ekseninde bir analiz},
journal = {Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {394--412},
doi = {10.51177/kayusosder.1873645}
}
EUVIMED