Türkiye’de enflasyon, finansal gelişme ve enerji tüketiminin çok boyutlu iktisadi refah üzerindeki etkileri: ARDL ve KRLS yaklaşımlarından kanıtlar
Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 30.06.2026 · 8 (1) · 260-285
DOI: 10.51177/kayusosder.1866618 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Recai Aydın. Die Arbeit nennt 55 Literaturangaben. Gefördert von: Destek alınmamıştır.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’de 1990–2019 döneminde enflasyon, finansal gelişme, yenilenebilir ve yenilenebilir olmayan enerji tüketiminin çok boyutlu iktisadi refah üzerindeki etkilerini incelemektedir. İktisadi refah, istihdam, beşerî sermaye, çalışma süresi, tüketim, GSYİH, yaşam beklentisi ve karbon emisyonundan oluşan göstergelerin temel bileşenler analiziyle tek bir endekste birleştirilmesiyle ölçülmüştür. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkiler Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (Autoregressive Distributed Lag (ARDL)) testiyle analiz edilmiş; etkilerin doğrusal olmayan ve refah düzeyine duyarlı yapısı ise Çekirdek Düzenlemeli En Küçük Kareler (Kernel Regularized Least Squares (KRLS)) yöntemiyle değerlendirilmiştir. ARDL sonuçları, enflasyon, finansal gelişme ve enerji tüketim türlerinin uzun dönemde refahı artırdığını göstermektedir. Hata düzeltme teriminin negatif ve anlamlı bulunması, sistemin dengeye hızlı döndüğünü ortaya koymaktadır. KRLS bulguları, enflasyonun düşük refah seviyelerinde olumlu, belirli aralıklarda ise olumsuz etkiler ürettiğini; finansal gelişmenin etkisinin ters-U şeklinde seyrederek belirli bir noktadan sonra zayıfladığını göstermektedir. Enerji tüketimi açısından yenilenebilir olmayan enerji nispeten istikrarlı bir pozitif etki sunarken, yenilenebilir enerji tüketiminin etkisi refah seviyelerine göre değişmektedir. Sonuçlar, Türkiye’de sürdürülebilir refah politikalarının tasarımında enflasyonun istikrara kavuşturulması, dengeli finansal gelişme ve enerji kompozisyonunun iyileştirilmesinin kritik önem taşıdığını göstermektedir.
Förderung
- Destek alınmamıştır
Zitieren
APA
Aydın, R. (2026). Türkiye’de enflasyon, finansal gelişme ve enerji tüketiminin çok boyutlu iktisadi refah üzerindeki etkileri: ARDL ve KRLS yaklaşımlarından kanıtlar. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 260-285. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1866618
Vancouver
Aydın R. Türkiye’de enflasyon, finansal gelişme ve enerji tüketiminin çok boyutlu iktisadi refah üzerindeki etkileri: ARDL ve KRLS yaklaşımlarından kanıtlar. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;8(1):260-285. doi:10.51177/kayusosder.1866618
BibTeX
@article{Aydn2026,
author = {Aydın, Recai},
title = {Türkiye’de enflasyon, finansal gelişme ve enerji tüketiminin çok boyutlu iktisadi refah üzerindeki etkileri: ARDL ve KRLS yaklaşımlarından kanıtlar},
journal = {Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {260--285},
doi = {10.51177/kayusosder.1866618}
}
EUVIMED