Sünnî Âlim ve Şiî İktidar: el-Mâverdî’nin Büveyhîler ile İlişkileri
Turkish Journal of Shiite Studies · 30.06.2026 · 8 (1) · 23-41
DOI: 10.48203/siader.1937938 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Journal of Shiite Studies, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Suat Kaymak. Die Arbeit nennt 67 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Büveyhîler dönemi ile Selçuklu hâkimiyetinin ilk yıllarında Bağdâd’da yaşamış klasik Sünnî siyaset düşünürü el-Mâverdî’nin (öl. 450/1058), Şiî mezhebine mensup Büveyhîler ile münasebetlerini incelemektedir. el-Mâverdî, Sünnî Abbâsî hilâfetine bağlı kalmakla birlikte, fiilî iktidarı elinde tutan Büveyhîler ile doğrudan temas kurmuş ve dönemin siyasî gerçekleriyle yüzleşmiştir. 4./10. yüzyılda Büveyhîler, Abbâsî hilâfetinin siyasî otoritesini ellerinden alarak sembolik bir makama indirmiştir. el-Mâverdî ise hem klasik hilâfet teorisini savunmuş hem de dönemin karmaşık siyaset ortamına pragmatik yaklaşımlar geliştirmiştir. Diğer taraftan Büveyhî hükümdarları Bahâü’d-devle, Celâlü’d-devle ve Ebû Kâlîcâr yakın ilişkiler kurmuş, onların sarayında hürmet görmüş, Bahâü’d-devle adına kitap telif ederek ona sunmuştur. Tüm bu yakınlığa rağmen Büveyhîler ile Abbâsîler arasındaki bazı temaslarda ikincisinden yana tavır almaktan da geri durmamıştır. Büveyhîler ile Abbâsî halifesi el-Kâdir Billâh arasındaki iktidar mücadelesinde el-Mâverdî arabulucu rolü üstlenmiş, hilâfeti teorik olarak savunmuş fakat Büveyhîleri doğrudan hedef almamıştır. Kezâ Halife el-Kâ’im Biemrillâh’ın Büveyhî hükümdarlarıyla münasebetlerinde 423/1032, 428/1036-37 ve 434/1042 yıllarında elçilik yapmıştır. Yine aynı halife ile Selçuklular arasındaki ilk münasebetlerde de 435/1043-44 yılında elçilik göreviyle önemli rol oynamıştır.
Zitieren
APA
Kaymak, S. (2026). Sünnî Âlim ve Şiî İktidar: el-Mâverdî’nin Büveyhîler ile İlişkileri. Turkish Journal of Shiite Studies, 8(1), 23-41. https://doi.org/10.48203/siader.1937938
Vancouver
Kaymak S. Sünnî Âlim ve Şiî İktidar: el-Mâverdî’nin Büveyhîler ile İlişkileri. Turkish Journal of Shiite Studies. 2026;8(1):23-41. doi:10.48203/siader.1937938
BibTeX
@article{Kaymak2026,
author = {Kaymak, Suat},
title = {Sünnî Âlim ve Şiî İktidar: el-Mâverdî’nin Büveyhîler ile İlişkileri},
journal = {Turkish Journal of Shiite Studies},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {23--41},
doi = {10.48203/siader.1937938}
}
EUVIMED