Yuan Hanedanı’nda Posta (Yam) Teşkilatı
Ortaçağ Araştırmaları Dergisi · 26.06.2026 · 9 (1) · 286-306
DOI: 10.48120/oad.1769106 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Şirinay Aziz. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Moğollar kısa sürede genişleyen egemenlik alanlarını etkin bir şekilde yönetebilmek amacıyla güçlü bir ulaşım ve iletişim ağı kurma ihtiyacı duymuştur. Bu doğrultuda posta teşkilatı ilk kez Cengiz Kağan Döneminde kurulmaya başlanmıştır. Söz konusu teşkilat halefi Ögeday Kağan Döneminde gerçekleştirilen reformlarla daha sistematik ve işlevsel bir yapıya kavuşturulmuştur. Möngke Kağan Döneminde de faaliyetlerini sürdüren bu sistem, Kubilay Kağan’ın Kuzey ve Güney Çin’i ele geçirerek Yuan Hanedanı’nı (1260-1368) kurmasıyla birlikte özellikle Çin topraklarında daha gelişmiş ve kurumsal bir nitelik kazanmıştır. Bu dönemde posta ağı devletin merkezi yönetim ile taşra arasındaki bilgi ve emir iletimini sağlamakla sınırlı kalmayıp, diplomatik, askerî ve ekonomik süreçlerin devamlılığında da önemli bir rol oynamıştır. Moğolların bu posta sistemi yalnızca Yuan Hanedanı’nda değil, aynı zamanda Cengiz Kağan’ın diğer halefleri tarafından kurulan Çağatay Hanlığı (1227-1370), Altın Orda Hanlığı (1241-1502) ve İlhanlı Devleti’nde (1256-1353) de benzer biçimlerde uygulanmıştır. Bu çalışmada öncelikli olarak Kubilay Kağan’ın Çin’de kurduğu Yuan Hanedanı’na ait posta teşkilatı detaylı olarak incelenmiştir. Bu çerçevede dönemin başta Çince olmak üzere farklı dillerdeki kaynak ve araştırma eserleri titizlikle değerlendirilerek, Yuan Hanedanı Döneminde posta teşkilatının kuruluş süreci, idarî yapısı, teşkilatta görev yapan personellerin statüsü ve görevleri, sistemin işlevleri ile faaliyetlerin finansmanına ilişkin kapsamlı bir analiz sunulmuştur.
Zitieren
APA
Aziz, Ş. (2026). Yuan Hanedanı’nda Posta (Yam) Teşkilatı. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 9(1), 286-306. https://doi.org/10.48120/oad.1769106
Vancouver
Aziz Ş. Yuan Hanedanı’nda Posta (Yam) Teşkilatı. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):286-306. doi:10.48120/oad.1769106
BibTeX
@article{Aziz2026,
author = {Aziz, Şirinay},
title = {Yuan Hanedanı’nda Posta (Yam) Teşkilatı},
journal = {Ortaçağ Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {286--306},
doi = {10.48120/oad.1769106}
}
EUVIMED