Mimar Giulio Mongeri’nin Anadolu’da İnşa Ettiği Banka Yapılarında Selçuklu İzleri
Ortaçağ Araştırmaları Dergisi · 26.06.2026 · 9 (1) · 397-430
DOI: 10.48120/oad.1767571 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Yunus Aslan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Birinci Ulusal Mimarlık Akımı 1908-1930 yılları arasında, Türk mimarisi ve sanatındaki klasikleşmiş bazı unsurları çağdaş yöntemlerle sanata dâhil ederek Anadolu’ya ait milli bir üslup oluşturmayı amaçlamıştır. Osmanlı’nın son, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarına rastlayan bu mimarlık evresi, Türk neoklasik özellikler taşımaktadır. Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi’nde, ağırlıkla dinî mimari yerine kamu ve sivil yapıları inşa edilmiştir. Bu üslubun en belirleyici unsurlarından biri cephelerde ve yer yer iç mimaride Osmanlı ve Selçuklu Dönemi mimari elemanlarının ve süslemelerinin kullanımıdır. Çalışma çerçevesinde İtalyan kökenli Türk vatandaşı mimar Giulio Mongeri’nin inşa ettiği kamu yapılarından olan bankalar, benzer Selçuklu süslemeleri açısından incelenmiştir. Mimarın inşa etmiş olduğu banka yapıları; Ankara’da Osmanlı, Ziraat ve İş Bankası binaları, İzmir Osmanlı Bankası, Aydın, Adana, Eskişehir, Kütahya ve Manisa Ziraat Bankası şube binalarıdır. Bu yapılar süsleme açısından incelendiğinde, Ankara ve İzmir Osmanlı Bankaları, Ankara ve Eskişehir Ziraat Bankaları ve Ankara İş Bankası’nda Selçuklu Dönemi’ne ait etkiler barındıran örnekler tespit edilmiştir. Mongeri’nin inşa etmiş olduğu bu beş banka yapısında, süsleme açısından Selçuklu izlerine rastlanmaktadır. Tespit edilen on dokuz ayrı tipteki Selçuklu üslubuna benzer örnek, yapıların hem içinde hem de dışında birden fazla noktada görülmektedir. İki dönem arasında, malzeme, teknik ve süsleme konumları farklılaşsa da süsleme içeriği büyük oranda benzer özellikler göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın önemli temsilcilerinden Giulio Mongeri’nin inşa ettiği banka yapılarında yer alan Anadolu Selçuklu sanatına ait süslemelerin incelenmesini içermektedir. Yöntem olarak, iki ayrı dönem süslemeleri karşılaştırılarak benzerlikler, farklılıklar ve olası sanatsal etkilenmeler araştırılmıştır.
Zitieren
APA
Aslan, Y., & Şahin, S. (2026). Mimar Giulio Mongeri’nin Anadolu’da İnşa Ettiği Banka Yapılarında Selçuklu İzleri. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 9(1), 397-430. https://doi.org/10.48120/oad.1767571
Vancouver
Aslan Y, Şahin S. Mimar Giulio Mongeri’nin Anadolu’da İnşa Ettiği Banka Yapılarında Selçuklu İzleri. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):397-430. doi:10.48120/oad.1767571
BibTeX
@article{Aslan2026,
author = {Aslan, Yunus and Şahin, Selman},
title = {Mimar Giulio Mongeri’nin Anadolu’da İnşa Ettiği Banka Yapılarında Selçuklu İzleri},
journal = {Ortaçağ Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {397--430},
doi = {10.48120/oad.1767571}
}
EUVIMED