Цифрлық технологиялардың жастардың мәдени құндылықтарының трансформациялануына ықпалы: теориялық-тұжырымдамалық шолу
Bulletin of Toraighyrov University. Pedagogics series · 30.06.2026 · (2, 2026) · 485-501
DOI: 10.48081/bgqf2077 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bulletin of Toraighyrov University. Pedagogics series, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von М. Ж. Байтанатова und 4 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Бұл мақала цифрлық технологиялардың жастардың мәдени құндылықтарының трансформациялануына ықпалын зерттеуге арналған теориялық-тұжырымдамалық шолу болып табылады. Жылдам дамып отырған цифрландыру жағдайында онлайн ортаға анағұрлым шоғырландырылған топ ретінде жас ұрпаққа ерекше назар аударылуда. Жұмыстың мақсаты цифрлық жағдайында құндылық көзқарастары мен мінез-құлық үлгілерінің өзгеруін сипаттайтын негізгі ғылыми тұғырлар мен эмпирикалық мәліметтерді жүйелеу және талдау болып табылады. Зерттеу жетекші ғалымдардың еңбектеріне шолу жасауға негізделген және Қазақстандағы екі буын өкілдері арасында жүргізілген сандық сауалнаманың нәтижелерімен расталған. Жүргізілген талдау әлеуметтік-бағдарланған және ұжымдық құндылықтардан индивидуалистік, гедонистік және фрагменттелген бағдарларға едәуір өзгерісті анықтады. Бұл кәсіби құндылықтардың (онлайн өз бетінше білім алу), азаматтық белсенділіктің (онлайн белсенділікке ауысу) және мәдени тұтынудың (белсенді цифрлық тынығудан енжарға) трансформациясынан көрініс табады. Цифрлық технологиялардың әсері екіұшты, өйткені ол космополиттік көзқарастардың қалыптасуына ықпал ете алады, осылайша гибридті мәдени дүниетанымды құру арқылы ұлттық бірегейлікті де нығайта алады. Сонымен қатар, әсер біркелкі емес деуге болады және әлеуметтік, экономикалық, географиялық және психологиялық факторларға тәуелді, ал бұл өз кезегінде жастардың «идеалистер», «прагматиктер», «дәстүршілдер» сияқты түрлі топтарға бөлінуіне әкеледі. Сауалнама нәтижелері тіпті аға буын өкілдері арасында да онлайн форматтағы қарым-қатынас жанды қарым-қатынасты едәуір алмастырғанын көрсете отырып, бос уақыт тәжірибесі мен құндылық бағдарларында ұрпақтар арасындағы терең айырмашылықты дәлелдеді. Мақаланың қорытындылары цифрлық тәуелділік пен зияткерлік деградациямен байланысты тәуекелдерді азайтуға және жаңа ұрпақты дамыту үшін мүмкіндіктерді арттыруға бағытталған білім беру және мәдени саясатты әзірлеу үшін өте маңызды. Кілтті сөздер: цифрлық технологиялар, мәдени құндылықтар, бос уақыт, ұрпақтар айырмашылығы, онлайн-платформалар, индивидуализм.
Zitieren
APA
Байтанатова, М. Ж., Уалиханова, А., Спатаева, Г. А., Искакова, М. О., & Махамбетова, Г. Д. (2026). Цифрлық технологиялардың жастардың мәдени құндылықтарының трансформациялануына ықпалы: теориялық-тұжырымдамалық шолу. Bulletin of Toraighyrov University. Pedagogics series, 485-501. https://doi.org/10.48081/bgqf2077
Vancouver
Байтанатова МЖ, Уалиханова А, Спатаева ГА, Искакова МО, Махамбетова ГД. Цифрлық технологиялардың жастардың мәдени құндылықтарының трансформациялануына ықпалы: теориялық-тұжырымдамалық шолу. Bulletin of Toraighyrov University. Pedagogics series. 2026:485-501. doi:10.48081/bgqf2077
BibTeX
@article{2026,
author = {Байтанатова, М. Ж. and Уалиханова, А. and Спатаева, Г. А. and Искакова, М. О. and Махамбетова, Г. Д.},
title = {Цифрлық технологиялардың жастардың мәдени құндылықтарының трансформациялануына ықпалы: теориялық-тұжырымдамалық шолу},
journal = {Bulletin of Toraighyrov University. Pedagogics series},
year = {2026},
number = {2, 2026},
pages = {485--501},
doi = {10.48081/bgqf2077}
}
EUVIMED