ҮШКОМПОНЕНТТІК ГАЗДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ МАССАТАСЫМАЛДАУҒА ДИФФУЗИЯЛЫҚ КАНАЛДЫҢ СИПАТТЫ ӨЛШЕМІНІҢ ӘСЕРІ
Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series · 31.03.2026 · (1, 2026) · 119-131
DOI: 10.48081/bgqf1890 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von М. К. Асембаева und 3 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Мақалада үшкомпоненттік газдарының диффузиялық араласудағы механикалық тепе-теңдіктің орнықсыздығын балласты газдар әдісімен зерттеуі қарастырылған. Мұндай жүйелерде массатасымалдау бинарлық қоспада байқалмайтын эффекттермен қосарласып өтеді. Диффузиялық процесте әртүрлі сұйытқыш газдар қасиеттері бойынша бір-бірінен ерекешелетін газдар колданады. Бұл әдістің артықшылығы диффузиялық аспаптар мен эксперименті жүргізу тәсілі әдеттегі диффузия коэффициентерін өлшеудегідей болып қалады. Үшкомпоненттік балласты газды жүйелерін эксперименттік зерттеулерде сұйылтқыш газдың диффузиялық канал бойынша циркуляциясы орнықсыз араласуды тудыратыны дәлелденген. Осыдан изотермдік көпкомпоненттік жүйелер үшін орнықты диффузия, монотонды және тербелмелі орнықсыздықтың мүмкін болатын аймақтарын көрсетуге болады. Мұндай құбылыстар белгілі жүйелерде нақты термодинамикалық параметрлер мен диффузиялық каналдың геометриялық сипаттамаларымен байланыстылығы кейінгі зерттеулерде анықталды. Диффузиялық каналдың сипатты өлшемінің конвективтік араласу қарқындылығына әсері теориялық тұрғыдан зерттелді. Канал ретінде биіктігі шектеулі, масса өткізбейтін тік цилиндр қарастырылады. Массаны тасымалдау режимінің өзгерісі критикалық диаметр кезінде орын алатыны көрсетілді. Теориялық нәтижелер 0,475 Не + 0,525 Ar – N2 жүйесіне жүргізілген эксперименттік деректермен салыстырылды. Қарастырылып отырған жүйе үшін диффузияның бұзылуы сындық диаметрі 2,85 мм болғанда байқалады. Кілтті сөздер: диффузиялық канал, үшкомпонентті газ жүйесі, массатасымалдау, диффузиялық тұрақсыздық, конвективті ағын, критикалық мән.
Zitieren
APA
Асембаева, М. К., Ақжолова, Ә. Ә., Молдабекова, М. С., & Нургасымова, Б. Б. (2026). ҮШКОМПОНЕНТТІК ГАЗДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ МАССАТАСЫМАЛДАУҒА ДИФФУЗИЯЛЫҚ КАНАЛДЫҢ СИПАТТЫ ӨЛШЕМІНІҢ ӘСЕРІ. Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series, 119-131. https://doi.org/10.48081/bgqf1890
Vancouver
Асембаева МК, Ақжолова ӘӘ, Молдабекова МС, Нургасымова ББ. ҮШКОМПОНЕНТТІК ГАЗДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ МАССАТАСЫМАЛДАУҒА ДИФФУЗИЯЛЫҚ КАНАЛДЫҢ СИПАТТЫ ӨЛШЕМІНІҢ ӘСЕРІ. Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series. 2026:119-131. doi:10.48081/bgqf1890
BibTeX
@article{2026,
author = {Асембаева, М. К. and Ақжолова, Ә. Ә. and Молдабекова, М. С. and Нургасымова, Б. Б.},
title = {ҮШКОМПОНЕНТТІК ГАЗДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ МАССАТАСЫМАЛДАУҒА ДИФФУЗИЯЛЫҚ КАНАЛДЫҢ СИПАТТЫ ӨЛШЕМІНІҢ ӘСЕРІ},
journal = {Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series},
year = {2026},
number = {1, 2026},
pages = {119--131},
doi = {10.48081/bgqf1890}
}
EUVIMED