การพัฒนานวัตกรรมอาหารหนูพุกใหญ่โปรตีนสูงบนฐานทรัพยากรพื้นถิ่นเพื่อความยั่งยืน จังหวัดอุตรดิตถ์
Area Based Development Research Journal · 22.05.2026 · 18 (2) · 256910
DOI: 10.48048/abcj.2026.256910 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Area Based Development Research Journal, online erschienen am 22.05.2026. Verfasst von สิริวดี พรหมน้อย und 3 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
สถานการณ์ที่เป็นอยู่เดิม: การเพาะเลี้ยงหนูพุกใหญ่เป็นสัตว์เศรษฐกิจทางเลือกใหม่ที่ช่วยยกระดับเศรษฐกิจฐานรากในจังหวัดอุตรดิตถ์ อย่างไรก็ตาม เกษตรกรยังประสบปัญหาต้นทุนการผลิตสูง โดยกว่าร้อยละ 70 เป็นค่าอาหารสัตว์ เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมใช้อาหารสำเร็จรูปสำหรับสุกรหรือสัตว์ปีกเนื่องจากหาซื้อได้ง่าย แต่ต้องแลกมากับราคาที่สูงและมีแนวโน้มปรับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน แม้ชุมชนจะมีทรัพยากรทางการเกษตรอย่างข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ตลอดทั้งปี แต่การนำมาใช้โดยตรงยังขาดความสมดุลด้านโภชนาการ โดยเฉพาะโปรตีน ส่งผลให้ประสิทธิภาพการเจริญเติบโตของหนูพุกต่ำ อัตราการแลกเนื้อด้อยลง และเกษตรกรต้องแบกรับต้นทุนสูงจนขาดแรงจูงใจในการขยายการผลิตเชิงพาณิชย์ การประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อยกระดับมูลค่าวัตถุดิบท้องถิ่นสู่การผลิตอาหารสัตว์คุณภาพสูงจึงเป็นความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อสร้างความมั่นคงในอาชีพ วัตถุประสงค์: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนานวัตกรรมอาหารสัตว์โปรตีนสูงสำหรับหนูพุกใหญ่ โดยเพิ่มมูลค่าข้าวโพดผ่านเทคโนโลยีการหมักด้วยยีสต์ (2) ทดสอบและเปรียบเทียบสมรรถภาพการเจริญเติบโต ต้นทุน และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของหนูพุกใหญ่ระยะหลังหย่านมที่ได้รับสูตรอาหารสัตว์โปรตีนสูง และ (3) เสริมสร้างความมั่นคงของระบบการเลี้ยงหนูพุกใหญ่ในระดับชุมชน ผ่านการสร้างกระบวนการเรียนรู้เพื่อยกระดับเกษตรกรสู่การเป็นนวัตกรชุมชน วิธีการดำเนินงาน: การบูรณาการวิทยาศาสตร์ประยุกต์ร่วมกับกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนผ่านแพลตฟอร์มการเรียนรู้และนวัตกรรม โดยนำข้าวโพดบดมาหมักด้วยยีสต์เพื่อสังเคราะห์โปรตีนเซลล์เดียว เกิดเป็นนวัตกรรมข้าวโพดหมักยีสต์ (Bio-Yeast Corn: BYC) การทดสอบทางสัตวบาลโดยใช้แผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ ในฟาร์มเครือข่ายต้นแบบ 6 แห่ง แบ่งเป็น 2 กลุ่มทดลอง ได้แก่ กลุ่มควบคุม ซึ่งเลี้ยงด้วยอาหารสุกรสำเร็จรูป โปรตีนร้อยละ 18 และกลุ่มทดลอง ซึ่งเลี้ยงด้วยอาหารผสม BYC โปรตีนร้อยละ 18 แต่ละกลุ่มทดลองมี 3 ซ้ำ ซ้ำละ 1 บ่อ ในบ่อซีเมนต์เส้นผ่านศูนย์กลาง 80 เซนติเมตร ใช้หนูพุกใหญ่ระยะหลังหย่านมคละเพศ น้ำหนักเริ่มต้นเฉลี่ย 237.22 ± 61.56 กรัม อัตราปล่อย 4 ตัวต่อบ่อ ใช้เวลาทดลอง 42 วัน โดยบันทึกปริมาณอาหารที่กินและน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น เพื่อคำนวณอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวัน ประสิทธิภาพการใช้อาหาร และต้นทุนค่าอาหารต่อการเพิ่มน้ำหนัก วิเคราะห์ข้อมูลสถิติ ควบคู่กับการประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ ผลการดำเนินงาน: หนูพุกใหญ่ในฟาร์มต้นแบบที่ได้รับอาหารสูตร BYC โปรตีนร้อยละ 18 มีสมรรถภาพการผลิตสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างชัดเจน โดยมีอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยสูงถึง 7.08 กรัมต่อวัน ซึ่งเป็นผลจากกระบวนการหมักที่ช่วยปรับปรุงความน่ากินและการย่อยได้ของโภชนะ ในมิติความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ อาหารผสม BYC โปรตีนร้อยละ 18 สามารถลดต้นทุนค่าอาหารต่อหน่วยการผลิต ต่อการเพิ่มน้ำหนัก 1 กิโลกรัม ได้อย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (P
Zitieren
APA
พรหมน้อย, ส., วิทนาลัย, ส., รัตนประดิษฐ์, ป., & เลาห์รอดพันธ์, ณ. (2026). การพัฒนานวัตกรรมอาหารหนูพุกใหญ่โปรตีนสูงบนฐานทรัพยากรพื้นถิ่นเพื่อความยั่งยืน จังหวัดอุตรดิตถ์. Area Based Development Research Journal, 18(2), 256910. https://doi.org/10.48048/abcj.2026.256910
Vancouver
พรหมน้อย ส, วิทนาลัย ส, รัตนประดิษฐ์ ป, เลาห์รอดพันธ์ ณ. การพัฒนานวัตกรรมอาหารหนูพุกใหญ่โปรตีนสูงบนฐานทรัพยากรพื้นถิ่นเพื่อความยั่งยืน จังหวัดอุตรดิตถ์. Area Based Development Research Journal. 2026;18(2):256910. doi:10.48048/abcj.2026.256910
BibTeX
@article{2026,
author = {พรหมน้อย, สิริวดี and วิทนาลัย, สุทธิดา and รัตนประดิษฐ์, ปุณเรศวร์ and เลาห์รอดพันธ์, ณรกมล},
title = {การพัฒนานวัตกรรมอาหารหนูพุกใหญ่โปรตีนสูงบนฐานทรัพยากรพื้นถิ่นเพื่อความยั่งยืน จังหวัดอุตรดิตถ์},
journal = {Area Based Development Research Journal},
year = {2026},
volume = {18},
number = {2},
pages = {256910},
doi = {10.48048/abcj.2026.256910}
}
EUVIMED