การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์และตราสินค้าจากทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้: วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรแม่บ้าน บ้านยางเลิง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
Area Based Development Research Journal · 2025
DOI: 10.48048/abcj.2025.327 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Area Based Development Research Journal, 2025. Verfasst von Siripuk Ritnamkam. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรแม่บ้าน บ้านยางเลิง ตำบลดอกไม้ อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มีสมาชิกกลุ่มทั้งหมด 20 คน ผลิตยาหม่องแบบสติ๊ก และพิมเสนน้ำ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ภายใต้แบรนด์ “เลิงหอม” และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ณ ที่ทำการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและออกร้านในงานเทศกาลของอำเภอสุวรรณภูมิ บรรจุภัณฑ์มีข้อด้อยดังนี้ ฝายาหม่องแบบสติ๊กปิดไม่สนิททำให้เนื้อยาหม่องละลายและไหลเยิ้มเมื่อเก็บในอุณหภูมิสูง และขวดแก้วหัวลูกกลิ้งของพิมเสนน้ำมีผนังบางทำให้ขวดแตกง่าย และรูปแบบและวัสดุบรรจุภัณฑ์เป็นแบบที่พบได้ทั่วไปในท้องตลาด ลวดลายและสีไม่สื่อถึงเอกลักษณ์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมของวิสาหกิจชุมชน งานวิจัยนี้จึงนำทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้ มาใช้ออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์และตราสินค้าของกลุ่ม ที่สามารถสะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่นและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติแบบมีส่วนร่วม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้นำชุมชนและกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จำนวน 6 คน ปราชญ์ชาวบ้านทุ่งกุลาร้องไห้ จำนวน 4 คน ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์ จำนวน 3 คน และนักท่องเที่ยวที่สนใจในผลิตภัณฑ์ จำนวน 80 คน โดยมีกระบวนการดังนี้ 1) การศึกษาและรวบรวมข้อมูลอัตลักษณ์ทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้ที่สามารถประยุกต์ใช้พัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน พบว่า ทุนทางวัฒนธรรมที่สัมผัสได้ คือ โบราณสถานกู่กาสิงห์ ลวดลายผ้าไหมศรีภูมิ ลวดลายบั้งไฟศรีภูมิ และสถานที่ท่องเที่ยวเลิงขี้ตุ่น และทุนทางวัฒนธรรมที่สัมผัสไม่ได้ คือ ตำนานเรื่องเล่าทุ่งดอกสะมั่ง 2) ค้นหาอัตลักษณ์ของทุนวัฒนธรรมที่สามารถนำสู่การประยุกต์ใช้ออกแบบบรรจุภัณฑ์และตราสินค้า ดังนี้ อัตลักษณ์โบราณสถานกู่กาสิงห์ อัตลักษณ์ดอกสะมั่ง อัตลักษณ์ลวดลายผ้าไหมศรีภูมิ และอัตลักษณ์ลวดลายบั้งไฟศรีภูมิ 3) การออกแบบบรรจุภัณฑ์และตราสินค้าโดยใช้ทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้ โดยการออกแบบตราสินค้า การออกแบบบรรจุภัณฑ์ยาหม่องแบบสติ๊กและพิมเสนน้ำ และหาข้อสรุปในการออกแบบ 4) การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ภายใต้ตราสินค้า “เลิงหอม” 5) การจัดทำต้นแบบบรรจุภัณฑ์และการทดสอบการใช้งาน โดยสมาชิกกลุ่มทดสอบการใช้งาน ด้วยการทดลองบรรจุขวดยาหม่องแบบสติ๊กและพิมเสนน้ำ เพื่อตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ว่าสามารถรองรับผลิตภัณฑ์ได้อย่างเหมาะสม และ 6) การทดสอบตลาด โดยการทดลองวางจำหน่าย ณ ศูนย์ OTOP อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด ส่งผลให้กลุ่มวิสาหกิจมีบรรจุภัณฑ์ที่รักษาคุณภาพสินค้าได้อย่างปลอดภัยและสะท้อนอัตลักษณ์ทุนทางวัฒนธรรมได้อย่างเหมาะสม และการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า เลขที่ 251117285 ภายใต้ชื่อตราสินค้า “เลิงหอม” นอกจากนี้กลุ่มยังได้วางจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ณ ศูนย์ OTOP อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์พิมเสนน้ำมีกำไรเพิ่มขึ้นต่อเดือนร้อยละ 350 และยาหม่องแบบสติ๊กมีกำไรเพิ่มขึ้นต่อเดือนร้อยละ 37.25 ดังนั้น การใช้งานทุนทางวัฒนธรรมก่อให้เกิดผลดีต่อชุมชนและสังคม ช่วยเสริมสร้างความภาคภูมิใจและความตระหนักในคุณค่าของวัฒนธรรมท้องถิ่น สามารถนำมาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนที่สร้างรายได้ และนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป
Zitieren
APA
Ritnamkam, S. (2025). การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์และตราสินค้าจากทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้: วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรแม่บ้าน บ้านยางเลิง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. Area Based Development Research Journal. https://doi.org/10.48048/abcj.2025.327
Vancouver
Ritnamkam S. การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์และตราสินค้าจากทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้: วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรแม่บ้าน บ้านยางเลิง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. Area Based Development Research Journal. 2025. doi:10.48048/abcj.2025.327
BibTeX
@article{Ritnamkam2025,
author = {Ritnamkam, Siripuk},
title = {การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์และตราสินค้าจากทุนทางวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้: วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรแม่บ้าน บ้านยางเลิง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด},
journal = {Area Based Development Research Journal},
year = {2025},
doi = {10.48048/abcj.2025.327}
}
EUVIMED