EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-ND 4.0

ศรีนาคาโมเดล : การพัฒนาวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง

ทิพย์ทิวา สัมพันธมิตร, อภินันท์ เอื้ออังกูร, สานิตย์ ศรีชูเกียรติ, นินนาท์ จันทร์สูรย์, อานุช คีรีรัฐนิคม, ณภัทร แก้วภิบาล, สุธี โง้วศิริ, วิศาล อดทน, อัฏฐพล เทพยา, มูหำหมัด สาแลบิง, เกสราพร อินทสโร, อัถพงศ์ ปิ่นทองพันธ์ und 3 weitere

Area Based Development Research Journal · 2025

DOI: 10.48048/abcj.2025.195 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Area Based Development Research Journal, 2025. Verfasst von ทิพย์ทิวา สัมพันธมิตร und 14 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitieren

Abstract (Originalsprache)

ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง มีทรัพยากรธรรมชาติและภูมินิเวศป่าเขาที่อุดมสมบูรณ์ แต่คนในชุมชนเผชิญญหาความยากจนในหลายมิติ เช่น การขาดกลไกการจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจ การพึ่งพาอาชีพเกษตรกรรมเชิงเดี่ยวที่มีความเสี่ยงสูงจากราคาผลผลิตที่ผันผวนตามฤดูกาล ขาดโอกาสในการเข้าถึงทักษะอาชีพและช่องทางตลาด รวมถึงครัวเรือนจำนวนมากไม่มีกลไกรองรับความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและสังคม งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอศรีนาคาโมเดล ซึ่งเป็นรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากผ่านกระบวนการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูลเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน โดยใช้กลไกทางเศรษฐกิจเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของชุมชน และยกระดับคุณภาพชีวิตของกลุ่มคนจนในระยะยาว ผู้เข้าร่วมโครงการคือ กลุ่มคนจนในตำบลบ้านนา ผู้เข้าร่วมกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการจำนวน 65 คน การจัดตั้งกลุ่มศรีนาคาเป็นวิสาหกิจชุมชนที่มุ่งเน้นการสร้างคุณค่าร่วมผ่านความร่วมมือของภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาคการสื่อสารสาธารณะ และเน้นการพัฒนาศักยภาพให้สามารถผลิตผ้าพิมพ์ลายย้อมสีธรรมชาติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยใช้ทรัพยากรท้องถิ่นในการสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมร่วมกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ด้วยประบวนการดังนี้ 1) การสร้างพลังร่วมของกลุ่มและภาคีเครือข่าย โดยการสนทนากับผู้นำชุมชน ประชุมกลุ่มย่อย เวทีระดมความคิดเห็น เพื่อพูดคุยแลกเปลี่ยนปัญหา โอกาส และแนวทางการพัฒนาท้องถิ่นร่วมกัน ด้วยการอบรมเชิงปฏิบัติการและสร้างทักษะอาชีพด้านการทำผ้าบาติกย้อมสีธรรมชาติ 2) การเรียนรู้การเตรียมสีย้อมสีจากวัตถุดิบธรรมชาติในท้องถิ่น การเรียนรู้เกี่ยวกับพืชที่สามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบที่มีอยู่ในชุมชน สำหรับการย้อมสีธรรมชาติ 3) การเรียนรู้การสกัดสีจากวัตถุดิบในธรรมชาติในท้องถิ่นและสารช่วยติดสี การถ่ายทอดเทคนิคการสกัดสีจากวัตถุดิบธรรมชาติในท้องถิ่นและกระบวนการทำแม่พิมพ์กาบหมากและแม่พิมพ์ไม้ผสมโลหะ 4) การอบรมเชิงปฏิบัติการการพิมพ์ลายและออกแบบผลิตภัณฑ์ การเสริมสร้างทักษะการออกแบบลวดลายผ้าให้มีเอกลักษณ์ท้องถิ่น โดยให้ความรู้เรื่องทฤษฎีสี การเลือกคู่สี การออกแบบลาย และร่วมแสดงความคิดเห็นเพื่อค้นหาอัตลักษณ์ของผ้าศรีนาคา การทำต้นแบบแม่พิมพ์ และการทดลองใช้แม่พิมพ์จริงบนผ้า 5) การออกแบบผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสมกับตลาด ผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมี 9 ประเภท ได้แก่ ผ้าบาติกย้อมสีธรรมชาติ ผ้าพันคอ ผ้าเช็ดหน้า หมวก เสื้อยืด กางเกง ชุดเดรส กระเป๋า และสมุดทำมือ 6) การพัฒนากระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยนำหลักการลด-หมุนเวียน-ใช้ซ้ำมาใช้ในการวางระบบการผลิต 7) การสร้างเครือข่ายและพัฒนาตลาด โดยเปิดโอกาสทางการตลาด ผ่านการเชื่อมโยงกับภาคีภายนอกในทุกระดับ โดยเฉพาะภาคการศึกษา ภาครัฐ ภาคเอกชน และองค์กรภาคประชาสังคม 8) การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือ โดยสร้างเครือข่ายความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง ทั้งกับหน่วยงานภาครัฐ เช่น กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยทักษิณ รวมถึงองค์กรที่ไม่ใช่หน่วยงานของรัฐไม่แสวงหาผลกำไร และภาคธุรกิจ และ 9) การถ่ายทอดองค์ความรู้กลับสู่ชุมชน ผ่านกิจกรรมเชิงปฏิบัติการในโรงเรียน การจัดเวทีเรียนรู้ภายในหมู่บ้าน โดยให้ผู้มีประสบการณ์เป็นพี่เลี้ยงแก่สมาชิกใหม่ในกลุ่มส่งผลให้มีการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ซึ่งเป็นศูนย์เรียนรู้ในพื้นที่ตำบลบ้านนา รายได้สุทธิต่อเดือนเพิ่มขึ้นจาก 1,478.83 บาท เป็น 5,886.83 บาท มีผลิตภัณฑ์ผ้าพิมพ์ลายย้อมสีธรรมชาติที่สะท้อนอัตลักษณ์ชุมชน และการออกแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับภูมินิเวศท้องถิ่นซึ่งเน้นกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การเสริมสร้างศักยภาพด้านการจัดการและการตลาดจนสามารถขยายช่องทางการจัดจำหน่าย และสร้างการรับรู้แบรนด์ผ่านการเชื่อมโยงเครือข่ายระดับประเทศและนานาชาติ ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนจำเป็นต้องใช้กลไกการมีส่วนร่วมของชุมชน การบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับองค์ความรู้สมัยใหม่ และการสนับสนุนจากภาคีเครือข่ายที่หลากหลาย นอกจากนี้ยังสามารถประยุกต์ใช้ศรีนาคาโมเดลเป็นโมเดลทางเลือก เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยทุนทางธรรมชาติและวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนในพื้นที่ที่มีบริบทคล้ายคลึงกันได้

Zitieren

APA

สัมพันธมิตร, ท., เอื้ออังกูร, อ., ศรีชูเกียรติ, ส., จันทร์สูรย์, น., คีรีรัฐนิคม, อ., แก้วภิบาล, ณ., โง้วศิริ, ส., อดทน, ว., เทพยา, อ., สาแลบิง, ม., อินทสโร, เ., ปิ่นทองพันธ์, อ., สุวรรณนพรัตน์, ข., วงศ์พรต, ส., & แก้วสุกแสง, ส. (2025). ศรีนาคาโมเดล : การพัฒนาวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง. Area Based Development Research Journal. https://doi.org/10.48048/abcj.2025.195

Vancouver

สัมพันธมิตร ท, เอื้ออังกูร อ, ศรีชูเกียรติ ส, จันทร์สูรย์ น, คีรีรัฐนิคม อ, แก้วภิบาล ณ, et al. ศรีนาคาโมเดล : การพัฒนาวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง. Area Based Development Research Journal. 2025. doi:10.48048/abcj.2025.195

BibTeX
@article{2025,
  author = {สัมพันธมิตร, ทิพย์ทิวา and เอื้ออังกูร, อภินันท์ and ศรีชูเกียรติ, สานิตย์ and จันทร์สูรย์, นินนาท์ and คีรีรัฐนิคม, อานุช and แก้วภิบาล, ณภัทร and โง้วศิริ, สุธี and อดทน, วิศาล and เทพยา, อัฏฐพล and สาแลบิง, มูหำหมัด and อินทสโร, เกสราพร and ปิ่นทองพันธ์, อัถพงศ์ and สุวรรณนพรัตน์, ขวัญจิตต์ and วงศ์พรต, สุพิพัฒน์ and แก้วสุกแสง, สมัคร},
  title = {ศรีนาคาโมเดล : การพัฒนาวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง},
  journal = {Area Based Development Research Journal},
  year = {2025},
  doi = {10.48048/abcj.2025.195}
}
Kostenlos starten →