Gelibolulu Sürûrî Dîvânı’nda Tipler
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi · 2022
DOI: 10.47948/efad.1170664 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2022. Verfasst von Oğuz YILDIRIM. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Klâsik Türk şiiri; kaynak, materyal ve içerik açısından zengin bir edebiyatın ürünüdür. Bu ürünleri içerisinde barındıran şiir geleneği içerisinde özellikle de dîvânlarda yer alan şahıs kadrosu, asırların süzgecinden geçerek klişeleşmiş belirli tiplerden ibarettir. Tip, gerçek hayatta var olan kişilerin idealleştirilmiş yönleriyle kurgulanmış sembolleridir. Ayrıca tipler, toplumun süregelen yaşantısı içinde kendini gösteren belirgin davranışları temsil eder. Tipler kendi içinde tahayyüli/ tasavvuri ve temsili tipler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bahsi geçen tahayyüli/tasavvuri tipler: ‘ârif, âşık, bende, gedâ, dervîş, Ferhâd, Şîrîn, kâmil, Leylâ, Mecnûn, mürşîd, rind, sâkî, cânân, sûfî, ağyar, râkîb, zâhid olarak tanımlanmaktadır. Temsili tipler ise: bülbül, gül, şem’, pervâne olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir metni doğru anlayabilmek ve içerisindeki hazineyi tespit edip sunmak araştırmacıların en önemli görevlerinden biridir. Bu bağlamda klâsik Türk şiirinin günümüze katkı sağlamak için literatür çalışmasını oluşturabilmek adına gün yüzüne çıkmayı bekleyen birçok mazmun ve remizi bulunmaktadır. Bu literatür çalışmasının içerisinde yer alacak mazmunların ve remizlerin araştırılmasının yanında edebî bir metni oluşturmada başvurulan yapı taşlarından biri olan tip ve kişilik bahsinin irdelenmesi, o metne hâkim olmayı daha kolay hale getirecek ve literatür çalışmasını daha sağlam bir zemine oturtacaktır. Çalışmamızda 16. yüzyıl şairlerinden Gelibolulu Sürûrî’nin Dîvânı’nda yer alan tipler tespit edilmiştir. Çalışmada yer alan tipler hakkında genel bilgiler sunulmuş ve eser içerisinde yer alan tiplerin beyitlerdeki özellikleri sunulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
YILDIRIM, O. (2022). Gelibolulu Sürûrî Dîvânı’nda Tipler. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.47948/efad.1170664
Vancouver
YILDIRIM O. Gelibolulu Sürûrî Dîvânı’nda Tipler. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2022. doi:10.47948/efad.1170664
BibTeX
@article{YILDIRIM2022,
author = {YILDIRIM, Oğuz},
title = {Gelibolulu Sürûrî Dîvânı’nda Tipler},
journal = {Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2022},
doi = {10.47948/efad.1170664}
}
EUVIMED