Ev Temelli Montessori Uygulamalarının Otizmli Çocuk ve Ebeveyn Davranışı Üzerine Etkililiğinin İncelenmesi-Eylem Araştırması
Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi · 29.04.2026 · 12 (1) · 1-31
DOI: 10.47714/uebt.1924744 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Nursel Sönmez und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 9 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, ev temelli Montessori uygulamalarının otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış çocuğun davranışları ile ebeveyn-çocuk etkileşimleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem deseniyle bütünleştirilmiş eylem araştırması modelinde tasarlanmıştır. Katılımcılar, Erzurum ilinde yaşayan, OSB tanısı almış 4-5 yaş aralığında iki çocuk ve onların birincil bakım ebeveynleridir. Veri toplama sürecinde nicel araçlar olarak Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği-Türkçe Versiyonu (ÇDDÖ-TV), Ebeveyn Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği-Türkçe Versiyonu (EDDÖ-TV) ve araştırmacı tarafından, MEB tarafından açık kaynak olarak sunulan “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı” çalışma kitabının 4. Bölümünde yer alan “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı’nda Ölçme ve Değerlendirme” başlığı altında belirtilen testlerin birleştirilmesi ile oluşturulan Etkinlik Kontrol Listesi (EKL) kullanılmıştır. Nitel veriler ise video kayıtları, araştırmacı günlükleri ve yarı yapılandırılmış ebeveyn görüşmeleri aracılığıyla toplanmıştır. Uygulama süreci, 10 hafta boyunca haftada bir gün araştırmacı rehberliğinde, ardından ebeveynlerin tekrarladığı Montessori temelli “Duyu Eğitimi” ve “Günlük Yaşam Becerileri” etkinliklerden oluşmaktadır. Nicel veriler sonucunda, ev temelli Montessori uygulamalarının çocukta dikkat süresi, başlatma becerileri ve duygusal düzenleme alanlarında olumlu yönde değişimler sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca ebeveynlerin duyarlılık, yanıtlayıcılık ve etkileşim kalitesi puanlarında bir artış gözlenmiştir. Nitel veriler sonucunda ise, ebeveynlerin sürece ilişkin farkındalıklarının arttığını ve çocuklarıyla etkileşimlerinde daha yapılandırılmış ancak esnek bir yaklaşım benimsediklerini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, özel gereksinimli çocukların erken çocukluk dönemi eğitiminde ev temelli ve ebeveyn katılımlı Montessori uygulamalarının destekleyici bir müdahale olarak kullanılması önerilir.
Zitieren
APA
Sönmez, N., & Fazlıoğlu, Y. (2026). Ev Temelli Montessori Uygulamalarının Otizmli Çocuk ve Ebeveyn Davranışı Üzerine Etkililiğinin İncelenmesi-Eylem Araştırması. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1), 1-31. https://doi.org/10.47714/uebt.1924744
Vancouver
Sönmez N, Fazlıoğlu Y. Ev Temelli Montessori Uygulamalarının Otizmli Çocuk ve Ebeveyn Davranışı Üzerine Etkililiğinin İncelenmesi-Eylem Araştırması. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2026;12(1):1-31. doi:10.47714/uebt.1924744
BibTeX
@article{Snmez2026,
author = {Sönmez, Nursel and Fazlıoğlu, Yeşim},
title = {Ev Temelli Montessori Uygulamalarının Otizmli Çocuk ve Ebeveyn Davranışı Üzerine Etkililiğinin İncelenmesi-Eylem Araştırması},
journal = {Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {1--31},
doi = {10.47714/uebt.1924744}
}
EUVIMED