EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Ses Sistemleri Açısından Kemanda Entonasyonun Tarihsel Gelişimi

Caner Kalender

Art and Interpretation · 19.03.2026 · (47) · 97-107

DOI: 10.47571/sanatyorum.1648947 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Art and Interpretation, online erschienen am 19.03.2026. Verfasst von Caner Kalender. Die Arbeit nennt 58 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Tarih boyunca müzikal aralıkların belirlenmesinde farklı ses sistemleri referans alınmıştır. Bu konudaki ilk yaklaşım tam beşliler zinciri ile aralıkların oluşturulmasını savunan Pisagor’undur. Kökeni MÖ 2700’lü yıllara kadar dayanan bu yaklaşım, armonide üçlü ve altılıların önem kazanmasıyla birlikte 1300’lü yıllardan itibaren yerini Just Intonation sistemine bırakmıştır. Bu sistemdeki aralıklar doğal tınısıyla öne çıksa da klavyeli ve sabit akortlu çalgılara uygun değildir, bu sebeple klavyeli çalgılarda tampere edilerek kullanılmaya çalışılmıştır. Oda müziği ve orkestra gruplarının bir arada çalması için ise ortak bir entonasyon anlayışı gerekmiştir. Bu sebeple keman sanatçıları, teorisyenler ve müzik insanları yazmış oldukları kaynaklarda dönemin entonasyon anlayışına göre nelerin yapılması ve nelerden kaçınılması gerektiğini aktarmışlardır. 1700’lü yılların ilk yarısına kadar geçen süreçte just intonation sistemi ön planda olduğu ve bu sistemin klavyeli çalgılara yansıması olan 1/4 ve 1/6 koma tamperemanı öne çıkmış, çalıcıların boş tellerden kaçınması, diyezli notaları bemollü enarmoniklerine göre daha pes seslendirmeleri önerilmiştir. 1700’lü yılların ikinci yarısından itibaren modern armonik anlayış öne çıkmaya başlamış, yeden sesin toniğe çözülüm hissini gerektirecek düzeyde tizleştirilmesi, altıncı derecenin de buna uyarak daha tiz hale gelmesi ayrıca eşit tampereman fikrinin önem kazanmasıyla eşit yarım aralıkların kullanılmaya başlaması gibi uygulamalar görülmüştür. Bu durum kemanda entonasyon anlayışını da değiştirmiş, kemancıların eşit tampereman, Pisagor ve just intonation sistemlerinin bilincinde olarak tüm sistemleri gerekliliğe göre kullanabilmesi ve birlikte müzik yaptığı ortama göre ayarlayabilmesi fikirlerini doğurmuştur.Çalışmanın, dönemin önemli müzik adamlarının müzik anlayışı ve entonasyon algılarına ışık tutması, entonasyon algısının dönemsel olarak değişkenlik gösterebildiğini ortaya koyması, hem de farklı ses sistemlerine göre entonasyonun nasıl değişebileceği hususlarına değinmesi açısından başta keman olmak üzere tüm yaylı çalgı çalan müzisyenlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Zitieren

APA

Kalender, C. (2026). Ses Sistemleri Açısından Kemanda Entonasyonun Tarihsel Gelişimi. Art and Interpretation, 97-107. https://doi.org/10.47571/sanatyorum.1648947

Vancouver

Kalender C. Ses Sistemleri Açısından Kemanda Entonasyonun Tarihsel Gelişimi. Art and Interpretation. 2026:97-107. doi:10.47571/sanatyorum.1648947

BibTeX
@article{Kalender2026,
  author = {Kalender, Caner},
  title = {Ses Sistemleri Açısından Kemanda Entonasyonun Tarihsel Gelişimi},
  journal = {Art and Interpretation},
  year = {2026},
  number = {47},
  pages = {97--107},
  doi = {10.47571/sanatyorum.1648947}
}
Kostenlos starten →