EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

FAHREDDÎN er-RÂZÎ’NİN AŞKIN TANRI TASAVVURU

Ruhullah ÖZ

Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi · 2022

DOI: 10.47525/ulasbid.1036201 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 2022. Verfasst von Ruhullah ÖZ. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Tanrı tasavvuru, düşünce tarihinin en kadim meselelerinde biridir. Tanrının ne olduğu ve nasıl olduğu problemi, Sami dinlere has teolojik bir problem değildir. Problemim farklı nüvelerine çoğu felsefi doktrin ve mistik inanışta da rastlamak mümkündür. Kanaatimizce Tanrı tasavvurunu problem haline getiren iki önemli neden vardır: Birincisi, beşerin idrak yetersizliği, ikincisi de Tanrıyı betimleyen ilahi dilin yapısıdır. Tanrıyı tasvir eden pasajları literal okuyanlar Tanrıyı antropomorfizme ederken, dili salt tenzih zaviyesinden yorumlayanlar da Tanrıyı agnostizme varacak kadar soyutlaştırmışlardır. Teşbih ve tenzihin kafa kafaya çarpıştığı bir dönemde dünyaya gelen Fahreddîn er-Râzî, problemin çözümü hususunda fazla mesai harcayanlardır. Râzî, Allah tasavvuru hususunda Selef’in salt nakilci ve bila keyfi tutumunu Tanrının bilinmezliğine yol açıcı oluşundan eksik, aşırı tenzihçilerin salt soyut anlayışını da Tanrıyı agnostizme edeceğinden tutarsız bulmuştur. Râzî, “sıratu’l-müstakim” diye adlandırdığı tenzih kuramıyla hem salt tenzihe hem de salt teşbihe karşı çıkmıştır. O bu iki aşırı düşünceye alternatif ilahi hitabın Tanrı tasarımında öngördüğü tenzih-teşbih sentezine dayalı bir yöntem geliştirmiştir. Muhalefet doktrinine dayalı bu yöntemin en önemli dayanağı, Allah’ın benzersiz aşkınlığıdır. Bu çalışmada Tanrı tasavvurunun şekillenmesinde dâhili ve harici etmenlerin etkisinden, Tanrıyı betimleyen din dilinin yapısından ve Fahreddîn er-Râzî’nin tenzih-teşbih sentezine dayalı Tanrı tasavvuru üzerinde duracağız.

Zitieren

APA

ÖZ, R. (2022). FAHREDDÎN er-RÂZÎ’NİN AŞKIN TANRI TASAVVURU. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1036201

Vancouver

ÖZ R. FAHREDDÎN er-RÂZÎ’NİN AŞKIN TANRI TASAVVURU. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi. 2022. doi:10.47525/ulasbid.1036201

BibTeX
@article{Z2022,
  author = {ÖZ, Ruhullah},
  title = {FAHREDDÎN er-RÂZÎ’NİN AŞKIN TANRI TASAVVURU},
  journal = {Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2022},
  doi = {10.47525/ulasbid.1036201}
}
Kostenlos starten →