Metin, Şerh ve Hâşiye Geleneğinde Arap Dilinde Kelimenin Tanımı: Hâşiye Muharrem Efendi Örneği
Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi · 30.06.2026 · (22) · 429-458
DOI: 10.47502/mizan.1761982 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Naim Yaman und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Arap dilinde kelime kavramının tanımını, klasik İslâm ilim geleneğinde şekillenen metin, şerh ve hâşiye yapısı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Metodolojik olarak, İbnü’l-Hâcib’in el-Kâfiye adlı temel nahiv metni merkeze alınmış, bu metne Abdurrahman-ı Câmî tarafından yazılan Molla Câmî şerhi ile Zileli Muharrem Efendi’nin bu şerh üzerine kaleme aldığı Hâşiye Muharrem dikkate alınarak değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmada, kelime kavramının İbnü’l-Hâcib’e kadarki tarihsel gelişim süreci incelenmiş ve İbnü’l-Hâcib’in tanımında yer alan lafız, vaz‘, mana ve müfred unsurları ise dilbilimsel, mantıkî ve nahvî bağlamlarda sistematik bir şekilde değerlendirilmiştir. Bulgular, Câmî ve Muharrem Efendi’nin bu unsurları sadece açıklamakla kalmayıp, onları semantik tutarlılık, gramer kaideleri ve lügat üzerinden yeniden temellendirdiklerini ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, metinler arası ilmî sürekliliği ve kavramsal inşa sürecini ortaya koyarken, kelime tanımına dair teorik bir derinlik kazandırmakta ve çalışmayı klasik nahiv geleneğine özgün ve sistemli bir katkı haline getirmektedir.
Zitieren
APA
Yaman, N., & Yılmaz, A. (2026). Metin, Şerh ve Hâşiye Geleneğinde Arap Dilinde Kelimenin Tanımı: Hâşiye Muharrem Efendi Örneği. Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi, 429-458. https://doi.org/10.47502/mizan.1761982
Vancouver
Yaman N, Yılmaz A. Metin, Şerh ve Hâşiye Geleneğinde Arap Dilinde Kelimenin Tanımı: Hâşiye Muharrem Efendi Örneği. Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 2026:429-458. doi:10.47502/mizan.1761982
BibTeX
@article{Yaman2026,
author = {Yaman, Naim and Yılmaz, Ali},
title = {Metin, Şerh ve Hâşiye Geleneğinde Arap Dilinde Kelimenin Tanımı: Hâşiye Muharrem Efendi Örneği},
journal = {Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi},
year = {2026},
number = {22},
pages = {429--458},
doi = {10.47502/mizan.1761982}
}
EUVIMED