Cumhuriyet Devriminin Taşraya Yansımaları
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi · 12.06.2026 · 9 (1) · 7-34
DOI: 10.47437/esogutd.1900121 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, online erschienen am 12.06.2026. Verfasst von Fahri Yetim und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden başlayarak Millî Mücadele ve erken Cumhuriyet yıllarına uzanan süreçte taşra (kırsal) alanlar, nüfusun büyük bölümünü barındırması nedeniyle devlet politikalarının merkezinde yer almıştır. Çalışma, Cumhuriyet kadrolarının köylüyü yalnızca üretimin unsuru olarak değil, ulusal kalkınmanın temel aktörü olarak gördüğünü vurgular. Bu çerçevede önce “kırsal” ve “kırsal alan” kavramlarının tanımlarının disiplinlere, hukuki metinlere ve istatistiksel ölçütlere göre değiştiği belirtilir; OECD’nin nüfus yoğunluğu ölçütü ve Türkiye’de 20 bin nüfus eşiğine dayanan yaklaşım örneklenir. Ardından Osmanlı’dan devralınan kırsal yapının Tanzimat’la birlikte idari düzenlemeler (muhtarlık, vilayet nizamnameleri), tarımsal kurumlar ve ziraat eğitim girişimleriyle dönüştürülmeye çalışıldığı; II. Abdülhamid dönemindeki ziraat ve baytar okulları ile II. Meşrutiyet’te köy yönetimine dair adımların bu süreci beslediği anlatılır. Erken Cumhuriyet döneminde ise vergi reformları (ağnam vergisi uygulamaları, 1925’te aşarın kaldırılması), İzmir İktisat Kongresi kararları, 442 sayılı Köy Kanunu’nun köylere tüzel kişilik kazandırması ve köy işlerini düzenlemesi, iskân ve kooperatifçilik politikaları öne çıkar. Hayvancılıkta ıslah, suni tohumlama ve hayvan hastalıklarıyla mücadele; halk sağlığında trahom, sıtma gibi salgınlara karşı kurumlaşma ve 1930 Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun getirileri değerlendirilir. Eğitim alanında Maarif Kongresi, yabancı uzman raporları, köy müfredatları, eğitmen kursları ve köy öğretmen okulları gibi uygulamalarla taşrada toplumsal dönüşümün hedeflendiği belirtilir. Sonuçta metin, sınırlı kaynaklara rağmen Cumhuriyet’in kırsalda eğitim, sağlık ve üretim alanlarında önemli bir dönüşüm zemini oluşturduğunu savunur. Bu çalışmada Cumhuriyet Devrim’inin erken dönemlerdeki taşraya dönük politika ve uygulamaların bir değerlendirilmesi yapılacaktır. Çalışmada kaynak olarak dönemin süreli yayınları ve ilgili literatürden yararlanılacaktır.
Zitieren
APA
Yetim, F., & Güney, S. (2026). Cumhuriyet Devriminin Taşraya Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, 9(1), 7-34. https://doi.org/10.47437/esogutd.1900121
Vancouver
Yetim F, Güney S. Cumhuriyet Devriminin Taşraya Yansımaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi. 2026;9(1):7-34. doi:10.47437/esogutd.1900121
BibTeX
@article{Yetim2026,
author = {Yetim, Fahri and Güney, Selman},
title = {Cumhuriyet Devriminin Taşraya Yansımaları},
journal = {Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {7--34},
doi = {10.47437/esogutd.1900121}
}
EUVIMED