EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

GENEL İŞLEM KOŞULU HÜKÜMLERİNİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI VE YARGITAY UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Emine Meliknur Kılıç

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 30.06.2026 · 8 (1) · 101-131

DOI: 10.47136/asbuhfd.1798843 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Emine Meliknur Kılıç. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 20–25. maddeleriyle getirilen genel işlem koşulu hükümlerinin zaman bakımından uygulanmasını ve Yargıtay içtihatlarındaki farklılıkları incelemektedir. Sözleşme özgürlüğü, taraf iradelerinin karşılıklı müzakeresi esasına dayansa da modern ekonomik yaşamda tip sözleşmelerin yaygınlaşmasıyla birlikte bu özgürlük sınırlanmış; zayıf tarafın korunması amacıyla hukuk düzeninin müdahalesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Genel işlem koşulu kavramı, müzakere edilmeksizin tek tarafça hazırlanan ve çok sayıda sözleşmede kullanılmak üzere oluşturulan hükümlerdir. Bu hükümler, sözleşme adaletini tek taraf lehine bozmaları nedeniyle denetime tabi tutulur.Türk hukukunda genel işlem koşulu denetimi, ilk olarak Yargıtay kararlarında sözleşme özgürlüğü dürüstlük kuralı, güven ilkesi ve ilerleyen dönemde kamu düzeni aracılığıyla uygulanmış; 6098 sayılı Kanun ile sistematik hale getirilmiştir. Ancak bu hükümlerin, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 2. maddesi kapsamında derhal uygulanması yüksek yargı kararlarında kabul görmemiştir. Çalışmada, genel işlem koşulu hükümlerinin kamu düzenini alakadar etmesi nedeniyle derhal uygulanabilir nitelikte olduğu, ancak yürürlük denetiminin ilgili işlemin tamamlanmış olması nedeniyle konusuz kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır.Genel olarak Yargıtay daireleri arasında uygulama birliği bulunduğu; uygulamanın hükümlerin kamu düzeni ilişkisi olmaması sebebiyle derhal uygulanamayacağı şeklinde gelişip varlık sürdürdüğü görülmektedir. Çalışma, genel işlem koşulu denetimi bakımından normatif sürekliliğin sağlanması ve hukuki güvenliğin korunması için, sistematik yorum yapılarak zaman bakımından uygulamada süregelen hukuka aykırılığın giderilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Zitieren

APA

Kılıç, E. M. (2026). GENEL İŞLEM KOŞULU HÜKÜMLERİNİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI VE YARGITAY UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(1), 101-131. https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1798843

Vancouver

Kılıç EM. GENEL İŞLEM KOŞULU HÜKÜMLERİNİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI VE YARGITAY UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;8(1):101-131. doi:10.47136/asbuhfd.1798843

BibTeX
@article{Kl2026,
  author = {Kılıç, Emine Meliknur},
  title = {GENEL İŞLEM KOŞULU HÜKÜMLERİNİN ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI VE YARGITAY UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ},
  journal = {Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {1},
  pages = {101--131},
  doi = {10.47136/asbuhfd.1798843}
}
Kostenlos starten →