Türkiye’de Ruh Sağlığı Hizmetlerine Erişim Sürecinde Damgalanma Deneyimleri: Dijital Platformlardaki Kullanıcı Anlatılarının Sosyolojik Analizi/ Stigmatization Experiences in Accessing Mental Health Services in Turkey: A Sociological Analysis of User Narratives on Digital Platforms
Nitel Sosyal Bilimler · 26.06.2026 · 8 (1) · 126-133
DOI: 10.47105/nsb.1886519 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nitel Sosyal Bilimler, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Ali Eren Demir. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Themen: Psychiatrische Pflege
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’de ruh sağlığı hizmetlerine erişim süreçlerinde yaşanan damgalanma deneyimlerini dijital platformlardaki kullanıcı anlatıları üzerinden sosyolojik bir perspektifle analiz etmektedir. Damgalanma, bireysel tutumların ötesinde toplumsal yapılar, kurumsal pratikler ve dijital altyapılar tarafından üretilen ve sürdürülen yapısal bir süreç olarak ele alınmaktadır. Goffman’ın damga kuramı, Link ve Phelan’ın yapısal damgalanma modeli ile Bourdieu’nun sembolik şiddet kavramı, bu çok katmanlı yapının farklı boyutlarını aydınlatmak amacıyla bütünleşik biçimde kullanılmaktadır. Ekşi Sözlük, Reddit ve çeşitli niş forumlardan 2018-2024 yılları arasında derlenen 847 kullanıcı paylaşımı nitel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, psikiyatriye başvuran bireylerin dört birbirine eklemlenmiş düzeyde damgalanmayla karşılaştığını ortaya koymaktadır: aile ve yakın çevrenin etiketleyici ve dışlayıcı tutumlarından oluşan toplumsal baskı, sağlık sisteminin performans odaklı işleyişi ve yapısal yetersizliklerinin beslediği kurumsal damga, e-Nabız gibi merkezi dijital sağlık kayıt sistemlerinin kariyer ve istihdam üzerinde yarattığı mesleki tehdit, bireylerin toplumsal önyargıları kendilerine yönelterek kendi deneyimlerini değersizleştirdiği içselleştirilmiş damga. Dijital platformlar ise bu süreçte hem damgalanmanın yeniden üretildiği bir zemin olarak hem de bireylerin deneyimlerini anonim biçimde ifade edebildiği, pratik bilgi paylaştığı ve dayanışma ağları kurduğu bir ara alan olarak çift işlevli biçimde konumlanmaktadır. Çalışma ayrıca dijital sağlık altyapılarının yaygınlaşmasıyla birlikte Goffman’ın klasik “gizlenebilir damga” tipolojisinin dönüşümüne dikkat çekmekte, bireyin iradesi dışında kurumsal aktörlere görünür kılınan damgayı tanımlamak üzere “saydam damga” kavramını ve bunun politika önerisi olarak “dijital unutulma hakkını” tartışmaya açmaktadır.
Zitieren
APA
Demir, A. E. (2026). Türkiye’de Ruh Sağlığı Hizmetlerine Erişim Sürecinde Damgalanma Deneyimleri: Dijital Platformlardaki Kullanıcı Anlatılarının Sosyolojik Analizi/ Stigmatization Experiences in Accessing Mental Health Services in Turkey: A Sociological Analysis of User Narratives on Digital Platforms. Nitel Sosyal Bilimler, 8(1), 126-133. https://doi.org/10.47105/nsb.1886519
Vancouver
Demir AE. Türkiye’de Ruh Sağlığı Hizmetlerine Erişim Sürecinde Damgalanma Deneyimleri: Dijital Platformlardaki Kullanıcı Anlatılarının Sosyolojik Analizi/ Stigmatization Experiences in Accessing Mental Health Services in Turkey: A Sociological Analysis of User Narratives on Digital Platforms. Nitel Sosyal Bilimler. 2026;8(1):126-133. doi:10.47105/nsb.1886519
BibTeX
@article{Demir2026,
author = {Demir, Ali Eren},
title = {Türkiye’de Ruh Sağlığı Hizmetlerine Erişim Sürecinde Damgalanma Deneyimleri: Dijital Platformlardaki Kullanıcı Anlatılarının Sosyolojik Analizi/ Stigmatization Experiences in Accessing Mental Health Services in Turkey: A Sociological Analysis of User Narratives on Digital Platforms},
journal = {Nitel Sosyal Bilimler},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {126--133},
doi = {10.47105/nsb.1886519}
}
EUVIMED