Öz Takip Pratikleri ve Tüketim Deneyimlerinde Akıllı Teknolojilerin Rolü/ Self-Tracking Practices and Consumption Experiences: The Role of Smart Technologies
Nitel Sosyal Bilimler · 26.06.2026 · 8 (1) · 1-30
DOI: 10.47105/nsb.1796238 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nitel Sosyal Bilimler, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Zeynep Erdem. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Teknolojinin ilerlemesi ve giyilebilir/taşınabilir cihazların yaygınlaşmasıyla birlikte, öz takip yapan bireylerin sayısı hızla artmaktadır. Bireylerin sağlık parametrelerini, fiziksel aktivitelerini veya davranışlarını izlemek ve kaydetmek amacıyla kullandıkları yöntemlerin toplamı olan öz takip, günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Çünkü artık insanlar, akıllı telefonlar ve telefon uygulamaları, akıllı bileklikler/saatler, akıllı yüzükler ve diğer çeşitli teknolojik cihazlar aracılığıyla fiziksel aktivite, uyku, diyet, ruh hali gibi birçok veriyi kaydedebilir ve yaşamlarını düzenleyebilirler. Ancak, mevcut literatürde öz takibin ve bu takibi sağlayan teknolojilerin tüketim çerçevesinde yeterince incelenmediği, ayrıca genel tüketici kitlesi yerine belirli bir grup kullanıcıya odaklandığı belirlenmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada, öz takibi akıllı bileklik veya saat gibi teknolojilerle gerçekleştiren bireylerin dijitalleşmeyle birlikte değişen günlük pratikleri ve deneyimleri araştırılmıştır. Çalışmada yaşları 27 ile 54 arasında değişen 14 katılımcıyla yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak veri toplanmış ve elde edilen veri tematik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonucunda satın alma niyeti, veriyi anlamlandırmak, sosyal çevre, motivasyon olmak üzere dört ana tema tanımlanmıştır. Sonuçlara göre kullanıcıların akıllı teknolojilerden elde ettikleri verilere verdikleri anlamlar ve veri yorumlama sürecinin toplumda var olma çabasını desteklediği fark edilmiştir. Ayrıca bu teknolojilerin kullanıcıları üretici ve tüketici konumuna soktuğu ve beden, yaşam ve sağlığı tüketilebilir nesnelere dönüştürdüğü anlaşılmıştır. Bunlara ek olarak, kişilerin teknolojiyle birlikte nasıl benliklerini şekillendirdikleri tartışılmıştır.
Zitieren
APA
Erdem, Z. (2026). Öz Takip Pratikleri ve Tüketim Deneyimlerinde Akıllı Teknolojilerin Rolü/ Self-Tracking Practices and Consumption Experiences: The Role of Smart Technologies. Nitel Sosyal Bilimler, 8(1), 1-30. https://doi.org/10.47105/nsb.1796238
Vancouver
Erdem Z. Öz Takip Pratikleri ve Tüketim Deneyimlerinde Akıllı Teknolojilerin Rolü/ Self-Tracking Practices and Consumption Experiences: The Role of Smart Technologies. Nitel Sosyal Bilimler. 2026;8(1):1-30. doi:10.47105/nsb.1796238
BibTeX
@article{Erdem2026,
author = {Erdem, Zeynep},
title = {Öz Takip Pratikleri ve Tüketim Deneyimlerinde Akıllı Teknolojilerin Rolü/ Self-Tracking Practices and Consumption Experiences: The Role of Smart Technologies},
journal = {Nitel Sosyal Bilimler},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {1--30},
doi = {10.47105/nsb.1796238}
}
EUVIMED