Ebeveynlik Deneyimi Olmayan Kadın Öğretmenlerin Öz-Belirleme Kuramı Temelli Mesleki Yeterlik Algıları
İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 29.06.2026 · 25 (55) · 363-400
DOI: 10.46928/iticusbe.1821850 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Aylin Altıntopuz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, ebeveynlik deneyimi olmayan kadın öğretmenlerin mesleki yeterlik algılarını Öz-Belirleme Kuramı (ÖBK; Self-Determination Theory, SDT) çerçevesinde incelemektir. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışma, Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (IPA) yaklaşımına dayanmaktadır. Ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 15 kadın öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veriler tematik analiz ilkelerine göre çözümlenmiştir. Analiz sonucunda iki ana tema belirlenmiştir: Ebeveyn Olmamanın Yetkinlik Üzerindeki Etkisi ve Yetkinliği Onaylayan Durumlar. İlk tema altında belirsizlik ve şüphe, profesyonellik ve etkili olmama alt temaları yer almıştır. İkinci tema altında ise veli ilişkileri, öğrenci başarısı ve motivasyonu, öğrenci desteği ve rehberliği, öğrencilerle güven ve bağ kurma, mesleki deneyim, yaratıcı öğretim ve öğrenci odaklı yaklaşım alt temaları ortaya çıkmıştır. Bulgulara göre, katılımcı ifadelerinde en sık öğrencilerle güven ve bağ kurma ve veli ilişkileri alt temaları vurgulanmış, ebeveyn olmamanın yeterlik üzerindeki etkisi ise daha sınırlı sayıda katılımcı tarafından dile getirilmiştir. Genel olarak, katılımcıların ifadeleri mesleki yeterlik algılarının ebeveynlik deneyiminden ziyade pedagojik uygulamalar, öğrenci ve veli ilişkileri ile mesleki deneyim tarafından şekillendiğini göstermiştir. Bulgular, öğretmenlikte psikolojik ihtiyaçların mesleki yeterliğe yansımalarını anlamak açısından önem taşımakta ve ebeveynlik deneyimi olmayan kadın öğretmenlerin yeterlik algılarına ilişkin literatürdeki boşluğu doldurarak alana katkı sağlamaktadır.
Zitieren
APA
Altıntopuz, A., & İlerisoy, M. (2026). Ebeveynlik Deneyimi Olmayan Kadın Öğretmenlerin Öz-Belirleme Kuramı Temelli Mesleki Yeterlik Algıları. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(55), 363-400. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1821850
Vancouver
Altıntopuz A, İlerisoy M. Ebeveynlik Deneyimi Olmayan Kadın Öğretmenlerin Öz-Belirleme Kuramı Temelli Mesleki Yeterlik Algıları. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;25(55):363-400. doi:10.46928/iticusbe.1821850
BibTeX
@article{Altntopuz2026,
author = {Altıntopuz, Aylin and İlerisoy, Melike},
title = {Ebeveynlik Deneyimi Olmayan Kadın Öğretmenlerin Öz-Belirleme Kuramı Temelli Mesleki Yeterlik Algıları},
journal = {İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {25},
number = {55},
pages = {363--400},
doi = {10.46928/iticusbe.1821850}
}
EUVIMED