YAPAY ZEKÂ EKOSİSTEMİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ: YERLİ MODEL BİLGE AİLESİNİN TÜRK KAMU YÖNETİMİNE POTANSİYEL ETKİLERİ
Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi · 09.11.2026 · 10 (2) · 424-445
DOI: 10.46452/baksoder.1998689 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, online erschienen am 09.11.2026. Verfasst von Cüneyt Telsaç und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 57 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen Türkiye'nin yerli ve millî yapay zekâ altyapısı BİLGE Model Ailesi’nin, Türk kamu yönetimi, bürokratik işleyiş ve e-devlet ekosistemi üzerindeki potansiyel etkileri akademik bir perspektifle incelenmektedir. Küresel yapay zekâ pazarındaki tekelci yapıların ulusal veri güvenliği ve dijital egemenlik üzerinde yarattığı risklere karşı stratejik bir hamle olan BİLGE; 1 milyar ile 122 milyar parametre arasında değişen esnek hiyerarşisi, Türkçenin sondan eklemeli dil morfolojisine uygun yerli tokenizer tasarımı ve adım adım akıl yürütme mekanizmasıyla öne çıkmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi, kavramsal modelleme ve karşılaştırmalı politika analizi tekniklerinin kullanıldığı bu araştırmada, yerli modelin kamu kurumlarında yerel sunucularda (on-premise) konuşlandırılabilme esnekliği sayesinde veri bağımsızlığını nasıl güvence altına alacağı kuramsal düzeyde modellenmiştir. Çalışma bulguları, hiyerarşik model dağılım senaryolarının taşra teşkilatlarından merkezi bakanlıklara kadar operasyonel ve donanımsal maliyetleri düşürme potansiyeli taşıdığına dair kuramsal bir projeksiyon sunmakta; Chain-of-Thought mimarisinin ise kamusal karar destek süreçlerinde halüsinasyon riskini azaltma ve algoritmik hesap verebilirliği destekleme yönünde stratejik bir tasarım hedefi taşıdığını öngörmektedir. Tartışma bölümünde projenin teknik yeterliliği, hukuki sorumluluk sınırları ve kurumsal dijital eşitsizlik riskleri ele alınmış; sonuç olarak BİLGE'nin yasal mevzuat standardizasyonu, Veri Artırımlı Nesil (RAG) entegrasyonları ve kamu personelinin dönüşümü ile desteklendiği takdirde "Milli Teknoloji Hamlesi" vizyonu doğrultusunda proaktif bir "Akıllı Devlet" (Smart State) modelinin inşasında en stratejik yönetim aktörü olacağı öngörülmektedir.
Zitieren
APA
Telsaç, C., & Arı, F. (2026). YAPAY ZEKÂ EKOSİSTEMİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ: YERLİ MODEL BİLGE AİLESİNİN TÜRK KAMU YÖNETİMİNE POTANSİYEL ETKİLERİ. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10(2), 424-445. https://doi.org/10.46452/baksoder.1998689
Vancouver
Telsaç C, Arı F. YAPAY ZEKÂ EKOSİSTEMİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ: YERLİ MODEL BİLGE AİLESİNİN TÜRK KAMU YÖNETİMİNE POTANSİYEL ETKİLERİ. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2026;10(2):424-445. doi:10.46452/baksoder.1998689
BibTeX
@article{Telsa2026,
author = {Telsaç, Cüneyt and Arı, Ferhat},
title = {YAPAY ZEKÂ EKOSİSTEMİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ: YERLİ MODEL BİLGE AİLESİNİN TÜRK KAMU YÖNETİMİNE POTANSİYEL ETKİLERİ},
journal = {Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {424--445},
doi = {10.46452/baksoder.1998689}
}
EUVIMED