Yûnus Emre’de Öfke ve Sabır: Modern Psikolojik Yaklaşımlarla Karşılaştırmalı Bir Tahlil
Sufiyye · 30.06.2026 · (20) · 159-192
DOI: 10.46231/sufiyye.1882122 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sufiyye, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Oğuz Çetin und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Yûnus Emre’nin öfke (buşu/gazap) ve sabır anlayışını, didaktik yapısıyla öfke meselesini doğrudan işleyen Risâletü’n-Nushiyye merkezde olmak üzere, Dîvân’dan tamamlayıcı referanslarla incelemekte; bu tasavvufî çerçeveyi, başta duygu düzenleme olmak üzere öfkeye ilişkin modern psikolojik yaklaşımlarla karşılaştırmalı biçimde değerlendirmektedir. Çalışmada öfke, Yûnus’un inşa ettiği gönül âleminde anlık ve geçici bir duygu durumundan ziyade, ontolojik kökenini “ateş” unsurundan alan, kibri besleyen ve enfüsî nizamı sarsan yıkıcı bir kuvvet olarak ele alınmaktadır. Makale, öfkenin yalnızca ansızın parlayan biçimlerini değil, iç dünyada yerleşerek kin, gıybet ve husumete dönüşen süreğen biçimlerini de takip etmektedir. Bu çerçevede öfkenin “akıl divanı”nı nasıl işlevsiz kıldığı ve kişiyi nasihate karşı bilişsel kapanmaya nasıl sürüklediği metin içi verilerle gösterilmektedir. Çalışmanın temel iddiası, Yûnus Emre’de sabrın pasif bir katlanma değil, öfkeyi süreç içinde düzenleyen, modern duygu düzenleme yaklaşımlarıyla bazı yapısal benzerlikler taşıyan etkin bir nefs terbiyesi aracı olduğudur. Bu bağlamda sabır; öfke anında eylemi durduran bir engel, oluşan tepkiyi aklın muhasebesine tâbi kılan bir idrâk melekesi ve en üst mertebede ilâhî muhabbetin rehberliğinde gazabın zehrini dönüştüren bir simya olarak üç katmanlı bir yapı içinde sunulmaktadır. Böylece makale, tasavvuf geleneğinin nefs terbiyesi anlayışı ile çağdaş psikolojinin öfke ve duygu düzenleme yaklaşımlarının hangi noktalarda kesiştiğini, hangi noktalarda ise birbirinden ayrıldığını ortaya koymayı hedeflemektedir.
Zitieren
APA
Çetin, O., & Çetin, C. N. (2026). Yûnus Emre’de Öfke ve Sabır: Modern Psikolojik Yaklaşımlarla Karşılaştırmalı Bir Tahlil. Sufiyye, 159-192. https://doi.org/10.46231/sufiyye.1882122
Vancouver
Çetin O, Çetin CN. Yûnus Emre’de Öfke ve Sabır: Modern Psikolojik Yaklaşımlarla Karşılaştırmalı Bir Tahlil. Sufiyye. 2026:159-192. doi:10.46231/sufiyye.1882122
BibTeX
@article{etin2026,
author = {Çetin, Oğuz and Çetin, Ceren Nilgün},
title = {Yûnus Emre’de Öfke ve Sabır: Modern Psikolojik Yaklaşımlarla Karşılaştırmalı Bir Tahlil},
journal = {Sufiyye},
year = {2026},
number = {20},
pages = {159--192},
doi = {10.46231/sufiyye.1882122}
}
EUVIMED