EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-SA 4.0

Ogbarruu Fayyadamuun Dandeettii Dubbisuu Afaan Oromoo Barsiisuu: Xiyyeeffannaan Manneen Barnootaa Sadarkaa Tokkoffaa Kutaa 8ffaa Magaalaa Shaambuu

Tashaalee Asaffaa, Taayyee Guddataa, Fi Abarraa Huseen

Gadaa Journal · 2026

DOI: 10.4314/gadaa.v9i1.2 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Gadaa Journal, 2026. Verfasst von Tashaalee Asaffaa und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-SA 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Qorannoon kun ogbarruu fayyadamuun dandeettii dubbisuu Afaan Oromoo barsiisuu barsiisotaa manneen barnootaa sadarkaa tokkoffaa kutaa 8ffaa Bulchiinsa Magaalaa Shaambuu xiinxaluu irratti kan xiyyeeffateedha. Saxaxni bu’uuraa qorannoo kanaa saxaxa qorannoo barnootaa bu’uureffate /design-based research/dha. Gulantaa jalqabaa qorannoo kanaaf rakkoo adda baasuuf saxaxa qorannoo sakatta’a ibsaatu hojiirra oole. Malli qorannoo kanaas mala makaati.Maddi ragaa qorannoo kanaa madda ragaa sadarkaa tokkoffaati. Innis barsiisota manneen barnootaa Bulchiinsa Magaalaa Shaambuu keessatti Afaan Oromoo barsiisaa jiraniidha. Meeshaaleen funaansa ragaalee daawwannaa, afgaaffiifi bargaaffiidha.Malli iddatteessuu qorannichaa mala carraa salphaa, hunda hammatoo /comprehensive sampling/fi akkayyoodha.Bu’uuruma kanaan, barsiisota Afaan Oromoo barsiisaniifi manneen barnootaa ja’a mala akkayyoon filatamaniiru.Bargaaffiidhaan ragaalee funaanuuf barsiisonni 28 mala hunda hammatoodhaan barsiisota Afaan Oromoo kutaa 8ffaa barsiisan hundi filatamaniiru. Dawwannaafi afgaaffiidhaaf barsiisota ja’aa Afaan Oromoo barsiisan mala carraa salphaatiinfilatamaniiru. Ragaaleen argamanis mala makaadhaan qaacceffamaniiru. Argannoowwan ijoo qorannoo kanaas, barsiisonni Afaan Oromoo yeroo ogbarruu fayyadamanii dandeettii dubbisuu barsiisan hanqinaalee hubannoo mala barachuufi barsiisuu, barattoota utubuufi hirmaachisuu dhabuu, malleen si’aayinaan barachuu fayyadamuu dhabuu, hanqina hubannoo gama qabiyyeefi faayidaalee ogbarruun afaan barsiisuuf qabu wallaaluudha. Danqaaleen mudatanis, leenjii hojiin duraafi boodaa ogbarruudhaan afaan barsiisuun walqabate dhabuu barsiisotaa, daree keessatti danoomachuu barattootaa, hanqina yeroo shaakalaafi fedhiifi kaka’umsa dubbisuu dhabuu barattootaati. Yaboon qorannoo kanaas, barsiisonni Afaan Oromoo ogbarruudhaan dandeettii dubbisuu yommuu shaakalsiisan barattoonni ergaa dubbisa sanaa irratti akka xiyyeeffatan gochuu, gochaalee dubbisa duraa, yeroo dubbisuufi dubbisa boodaa irratti xiyyeeffachuu, hubannoofi dubbisa ogbarruu sana irraa hiika argachuu barattootaa adda baasuuf iyyaafachuufi duubdeebii kennuun barattoota deeggarsa addaa barbaadan adda baafachuun otuu deeggaranii gaariidha. Dhaabbileen barnootaa barsiisonni yommuuogummaa barsiisummaa leenji’an dhiyaannaalee ogbarruu afaan barsiisuuf oolan irratti hubannoo gama mala baruu barsiisuus ta’e kan qabiyyee akka horataniif xiyyeeffannoodhaan leenjii hojiin duraa kennuun barbaachisaadha. Kun immoo, galma dandeettii dubbisuu barsiisuu barsiisotaa sadarkaa kanaa milkeessuu danda’a. English title: Teaching Afaan Oromoo Reading Skills through Literature: Focus on Grade 8 Students in Selected Primary Schools in Shambu Town This study focuses on analyzing how primary school teachers in garde 8 in Shambu Town Administration use literature to teach reading skills in Afan Oromo. The study followed a design-based research approach, and the initial phase used an exploratory descriptive design to identify the core problems. The mixed method approach was used for data collection. The sources of data are primary sources, specifically Afaan Oromoo teachers teaching at schools in Shambu Town Administration. The data collection instruments observation, interviews, and questionnaires.The sampling techniques are simple random sampling, comprehensive sampling, and purposive sampling. Accordingly, six schools and Afaan Oromoo teachers were selected purposively.For questionnaire data, 28 Afaan Oromoo teachers were selected using comprehensive sampling.For observation and interviews, six teachers were selected using simple random sampling.The collected data were analyzed using mixed-methods.The major findings indicate that when teachers teaching reading skills through literature, they have gaps in understanding and practice related to teaching–learning strategies, providing support and engaging students, and understanding the benefits of literary texts in teaching language skills and also have limitations in content-related knowledge.The major challenges hindering effective implementation include lack of training related to teaching language through literature, students’ classroom overcrowding, shortage of time for practice, and students’ lack of interest and motivation to read. Based on the findings, the study recommends that while teachers teaching reading skills through literature, they should help students focus on the message of the text, actively engage them in reading activities and identify students’ understanding and interpretation ofliterary texts through questioning and feedback.Teachers should identify students who need special support and assist them. Furthermore, educational institutions should strengthen pre-service training by giving emphasis teaching language through literature, both in terms of pedagogical methods and content knowledge.

Zitieren

APA

Asaffaa, T., Guddataa, T., & Huseen, F. A. (2026). Ogbarruu Fayyadamuun Dandeettii Dubbisuu Afaan Oromoo Barsiisuu: Xiyyeeffannaan Manneen Barnootaa Sadarkaa Tokkoffaa Kutaa 8ffaa Magaalaa Shaambuu. Gadaa Journal. https://doi.org/10.4314/gadaa.v9i1.2

Vancouver

Asaffaa T, Guddataa T, Huseen FA. Ogbarruu Fayyadamuun Dandeettii Dubbisuu Afaan Oromoo Barsiisuu: Xiyyeeffannaan Manneen Barnootaa Sadarkaa Tokkoffaa Kutaa 8ffaa Magaalaa Shaambuu. Gadaa Journal. 2026. doi:10.4314/gadaa.v9i1.2

BibTeX
@article{Asaffaa2026,
  author = {Asaffaa, Tashaalee and Guddataa, Taayyee and Huseen, Fi Abarraa},
  title = {Ogbarruu Fayyadamuun Dandeettii Dubbisuu Afaan Oromoo Barsiisuu: Xiyyeeffannaan Manneen Barnootaa Sadarkaa Tokkoffaa Kutaa 8ffaa Magaalaa Shaambuu},
  journal = {Gadaa Journal},
  year = {2026},
  doi = {10.4314/gadaa.v9i1.2}
}
Kostenlos starten →