Döviz Kuru Geçişkenliği, Fiyatlama Davranışı ve İhracat Miktarı İlişkisi: Türkiye Fındık İhracatı Üzerine Bir Analiz
Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi · 25.06.2026 · 18 (34) · 325-344
DOI: 10.38155/ksbd.1857881 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Halit Levent Orman. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, döviz kuru hareketlerinin Türkiye’nin fındık ihracatı üzerindeki etkilerini fiyat, miktar ve davranışsal uyum kanalları üzerinden incelemektedir. Literatürde yaygın olarak kabul gören yaklaşım, yerel para biriminin değer kaybının ihracat miktarını artıracağı yönündedir. Ancak çok yıllık ve kısa dönemde arz esnekliği son derece sınırlı olan tarım ürünlerinde bu mekanizmanın zayıflayabileceği göz ardı edilmektedir. Bu çerçevede çalışma, Türkiye’nin fındık ihracatında döviz kuru geçişkenliğinin miktar artışı yerine fiyatlama davranışı ve satış zamanlaması üzerinden işleyip işlemediğini analiz etmektedir. 1990–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak ARDL sınır testi yaklaşımı uygulanmıştır. Ampirik bulgular, döviz kuru ile ihracat miktarı arasında uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunmadığını, buna karşılık dünya fiyatları ve dış talep değişkenlerinin ihracat performansını belirleyici ölçüde etkilediğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, döviz kuru artışlarının ihracat miktarını artıran bir mekanizma yaratmaktan ziyade, ihracatçıların fiyatlama gücü ve stoklama davranışı yoluyla uyum sağlamasına neden olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, çok yıllık tarım ürünlerinde döviz kuru geçişkenliğinin klasik fiyat-miktar kanalıyla açıklanamayabileceğine işaret etmekte ve davranışsal ile kurumsal unsurların önemini vurgulamaktadır. Çalışma, tarım ihracatına yönelik politika tasarımında kur odaklı yaklaşımların sınırlı etkisine dikkat çekerek literatüre yeni bir perspektif sunmaktadır.
Zitieren
APA
Orman, H. L. (2026). Döviz Kuru Geçişkenliği, Fiyatlama Davranışı ve İhracat Miktarı İlişkisi: Türkiye Fındık İhracatı Üzerine Bir Analiz. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 18(34), 325-344. https://doi.org/10.38155/ksbd.1857881
Vancouver
Orman HL. Döviz Kuru Geçişkenliği, Fiyatlama Davranışı ve İhracat Miktarı İlişkisi: Türkiye Fındık İhracatı Üzerine Bir Analiz. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;18(34):325-344. doi:10.38155/ksbd.1857881
BibTeX
@article{Orman2026,
author = {Orman, Halit Levent},
title = {Döviz Kuru Geçişkenliği, Fiyatlama Davranışı ve İhracat Miktarı İlişkisi: Türkiye Fındık İhracatı Üzerine Bir Analiz},
journal = {Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {18},
number = {34},
pages = {325--344},
doi = {10.38155/ksbd.1857881}
}
EUVIMED