EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Orta Asya’dan Türkistan’a: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Doğrultusunda Hazırlanan Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Tarihsel Mekânın Yeniden Sunumu

M. Talha Özalp, Gözde Ulukanoğlu

Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS) · 30.06.2026 · 10 (1) · 134-169

DOI: 10.38015/sbyy.1970399 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS), online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von M. Talha Özalp und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında Türkistan’ın nasıl sunulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tasarlanmış; veri toplama tekniği olarak doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne uygun olarak hazırlanan ve okullarda okutulan 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır. İlgili ders kitapları eba.gov.tr adresinden çevrimiçi olarak elde edilmiştir. Veriler, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde öncelikle ders kitaplarının tamamı ayrıntılı biçimde okunmuş; ardından Türkistan’a yer verilen metinler, görseller, etkinlikler ile ölçme ve değerlendirme bölümleri incelenmiştir. Bu kapsamda Türkistan’ın hangi bağlamlarda kullanıldığı, ders kitaplarında nasıl tanımlandığı, hangi tarihsel ve coğrafi çerçevede sunulduğu ve hangi içerik türleriyle desteklendiği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan ders kitaplarında “Orta Asya” ifadesi yerine “Türkistan” adlandırmasının belirgin biçimde öne çıktığını göstermektedir. Bu durum, ders kitaplarında yalnızca coğrafi sınırlara değil; Türklerin tarihsel kökenine, ortak kültürel mirasına ve tarihsel mekân algısına vurgu yapan daha bütüncül bir anlatım çerçevesinin tercih edildiğine işaret etmektedir. Araştırmada Türkistan’a en yoğun biçimde 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer verildiği, 5. sınıf ders kitaplarında ise oldukça sınırlı biçimde değinildiği belirlenmiştir. Genel olarak Türkistan, ders kitaplarında çoğunlukla Türklerin ilk yurtları, göç süreçleri, tarihsel kökenleri ve ortak kültürel mirası bağlamında ele alınmakta; metinler, haritalar ve görseller aracılığıyla desteklenmektedir. Bununla birlikte bazı içeriklerde Türkistan’ın coğrafi kapsamının yeterince ayrıntılandırılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan sosyal bilgiler ders kitaplarında tarihsel mekânın Türkistan merkezli bir anlatımla yeniden sunulduğunu ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Özalp, M. T., & Ulukanoğlu, G. (2026). Orta Asya’dan Türkistan’a: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Doğrultusunda Hazırlanan Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Tarihsel Mekânın Yeniden Sunumu. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS), 10(1), 134-169. https://doi.org/10.38015/sbyy.1970399

Vancouver

Özalp MT, Ulukanoğlu G. Orta Asya’dan Türkistan’a: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Doğrultusunda Hazırlanan Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Tarihsel Mekânın Yeniden Sunumu. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS). 2026;10(1):134-169. doi:10.38015/sbyy.1970399

BibTeX
@article{zalp2026,
  author = {Özalp, M. Talha and Ulukanoğlu, Gözde},
  title = {Orta Asya’dan Türkistan’a: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Doğrultusunda Hazırlanan Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Tarihsel Mekânın Yeniden Sunumu},
  journal = {Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS)},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {1},
  pages = {134--169},
  doi = {10.38015/sbyy.1970399}
}
Kostenlos starten →