Ortaokul Öğrencilerinin Tarihsel Empati ve Zamanı Algılama Becerileri ile İyi Vatandaşlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS) · 30.06.2026 · 10 (1) · 114-133
DOI: 10.38015/sbyy.1954255 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS), online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Öznur Saricivan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin zaman ve kronolojiyi algılama becerisi, tarihsel empati düzeyleri ve iyi vatandaşlık eğilimleri arasındaki ilişkileri kısmi aracılık modeli çerçevesinde incelemektir. Araştırma, kesitsel ve ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubu, Kütahya il merkezindeki üç devlet ortaokulunda öğrenim gören 384 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler; zaman ve kronolojiyi algılama becerisi ölçeği, tarihsel empati ölçeği ve ortaokul iyi vatandaşlık bilişsel ve duyuşsal ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Madde düzeyindeki doğrulayıcı faktör analizlerinde ordinal veri yapısı dikkate alınarak WLSMV kestirimi, ana yapısal modelde ise alt boyut puanları üzerinden sağlam MLR kestirimi kullanılmıştır. Ana kısmi aracılık modeli iyi uyum göstermiştir: χ²(21) = 27.426, p = .157, CFI = .994, TLI = .989, RMSEA = .028, SRMR = .022. Bulgular, zaman ve kronolojiyi algılama becerisinin tarihsel empati boyutlarını ve iyi vatandaşlık boyutlarını pozitif yönde yordadığını göstermektedir. Bootstrap sonuçları, toplam dolaylı etkilerin hem bilişsel hem de duyuşsal iyi vatandaşlık için anlamlı olduğunu; tekil dolaylı etkiler içinde en tutarlı aracılık kanalının duyuşsal tarihsel empati olduğunu ortaya koymuştur. Uç değer duyarlılık analizi, kontrollü model, çoklu doğrusal bağlantı incelemesi, ortak yöntem yanlılığı kontrolleri ve madde düzeyi tam örtük SEM tanı modeli ana örüntünün genel olarak korunduğunu göstermiştir. Bununla birlikte bazı tekil tarihsel empati yollarının ölçüm ve kontrol koşullarına duyarlı olduğu belirlenmiştir. Bulgular nedensel etki kanıtı olarak değil, zaman-kronoloji becerisi, tarihsel empati ve iyi vatandaşlık arasındaki kuramsal olarak anlamlı ilişkisel örüntüler olarak yorumlanmalıdır.
Zitieren
APA
Saricivan, Ö., & Sarı, İ. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Tarihsel Empati ve Zamanı Algılama Becerileri ile İyi Vatandaşlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS), 10(1), 114-133. https://doi.org/10.38015/sbyy.1954255
Vancouver
Saricivan Ö, Sarı İ. Ortaokul Öğrencilerinin Tarihsel Empati ve Zamanı Algılama Becerileri ile İyi Vatandaşlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS). 2026;10(1):114-133. doi:10.38015/sbyy.1954255
BibTeX
@article{Saricivan2026,
author = {Saricivan, Öznur and Sarı, İbrahim},
title = {Ortaokul Öğrencilerinin Tarihsel Empati ve Zamanı Algılama Becerileri ile İyi Vatandaşlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi},
journal = {Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (IJONASS)},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {114--133},
doi = {10.38015/sbyy.1954255}
}
EUVIMED