AMAT VE UZUN HİKÂYE: ÇAĞDAŞ TÜRK ROMANINDA ERKEKLİK KRİZİNİN İKİ FARKLI TEOLOJİSİ
Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 9 (2) · 745-755
DOI: 10.37999/udekad.1917260 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mustafa Büyükgebiz. Die Arbeit nennt 15 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çağdaş Türk romanında erkeklik krizinin tasavvufi epistemolojiyle kesiştiği karanlık ve aydınlık dehlizleri haritalandırmayı amaçlayan bu çalışma, İhsan Oktay Anar’ın Amat ve Mustafa Kutlu’nun Uzun Hikâye eserlerini karşılaştırmalı olarak inceler. Araştırmanın metodolojik zeminini, eleştirel erkeklik teorileri (hegemonya) ile tasavvufi kavramların (Celâl-Cemâl, Kabz-Bast, Nefs-i Emmare) sentezlenerek metin odaklı analiz edilmesi oluşturur. İnceleme sonucunda Amat’taki geminin, hegemonik tahakkümün dikey hiyerarşisinde boğulan ve Celâl sıfatının erkeği mutlak ölüme (Mat) sürüklediği kapalı bir yıkım mekânı olduğu saptanmıştır. Zıt kutupta yer alan Uzun Hikâye’nin ise mülkiyeti reddeden, yatay ve göçebe bir dervişlik üzerinden Cemâl tecellisini ve fütüvvet ahlakını sergilediği görülmüştür. Sonuç olarak, tahakküm arzusunun erkeği kendi yarattığı iktidar krizinde nesneleştirerek yok ettiği; buna mukabil güçten gönüllü feragatin (Fakr/Fena) onu onurlu bir varoluşa taşıdığı kanıtlanmıştır. Eril iktidarın imkânsızlaştığı bu eşikte, “İnsan-ı Kâmil” ideali çağdaş edebiyatın ufkunda yıkıcı ve yapıcı iki zıt kutup halinde yeniden belirmiştir.
Zitieren
APA
Büyükgebiz, M. (2026). AMAT VE UZUN HİKÂYE: ÇAĞDAŞ TÜRK ROMANINDA ERKEKLİK KRİZİNİN İKİ FARKLI TEOLOJİSİ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(2), 745-755. https://doi.org/10.37999/udekad.1917260
Vancouver
Büyükgebiz M. AMAT VE UZUN HİKÂYE: ÇAĞDAŞ TÜRK ROMANINDA ERKEKLİK KRİZİNİN İKİ FARKLI TEOLOJİSİ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026;9(2):745-755. doi:10.37999/udekad.1917260
BibTeX
@article{Bykgebiz2026,
author = {Büyükgebiz, Mustafa},
title = {AMAT VE UZUN HİKÂYE: ÇAĞDAŞ TÜRK ROMANINDA ERKEKLİK KRİZİNİN İKİ FARKLI TEOLOJİSİ},
journal = {Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {2},
pages = {745--755},
doi = {10.37999/udekad.1917260}
}
EUVIMED