SAHTE SİGORTALILIĞIN ÖNLENMESİNDE İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK: MEVCUT YAPI VE REFORM ÖNERİLERİ
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi · 26.07.2026 · 27 (3) · 1025-1044
DOI: 10.37880/cumuiibf.1946403 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, online erschienen am 26.07.2026. Verfasst von Duygu Erkan Şahin. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Sahte sigortalılık, fiilen çalışmayan kişilerin kayıt ve belgeler üzerinde yapılan gerçeğe aykırı işlemlerle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı gösterilmesi olgusunu ifade etmektedir. Söz konusu uygulama, yalnızca hukuka aykırı bir işlem niteliği taşımamakta; aynı zamanda sosyal güvenlik sisteminin mali yapısı, kurumsal işleyişi ve aktüeryal dengesi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Yürürlükteki mevzuatın ağırlıklı olarak yaptırım ve denetim odaklı düzeltici bir yapı benimsediği, sahte sigortalılığı doğuran yapısal nedenleri ortadan kaldırmaya yönelik önleyici mekanizmaların ise yetersiz kaldığı görülmektedir. Çalışma, söz konusu boşluğu isteğe bağlı sigortalılık ekseninde ele almaktadır. Normatif hukuk araştırması yöntemiyle yürütülen çalışmada, isteğe bağlı sigortalılığın sahte sigortalılığın önlenmesinde üstlenebileceği rol değerlendirilmekte ve mevcut hukuki yapısının bu rolü destekleme kapasitesi incelenmektedir. Bu kapsamda, isteğe bağlı sigortalılık sisteminin güçlendirilerek sahte sigortalılığın önlenmesine yönelik çeşitli reform önerileri geliştirilmiştir. Söz konusu öneriler arasında; prim yükünün azaltılması, genel sağlık sigortası priminden belirli kişilerin muaf tutulması, gelir düzeyine göre prim desteği sağlanması, esnek ödeme imkânlarının genişletilmesi, hastalık ve analık sigortalarının kapsama alınması ile isteğe bağlı sigortalılığın 4/I-(a) statüsüne taşınması yer almaktadır. Böylelikle sosyal güvenlik sistemine erişimde karşılaşılan ekonomik ve hukuki engellerin azaltılması ve bireylerin hukuka aykırı yöntemlere yönelme eğilimlerinin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, isteğe bağlı sigortalılığın daha erişilebilir ve işlevsel hâle getirilmesinin, sahte sigortalılığın önlenmesine katkı sağlayabilecek önemli bir politika aracı olabileceğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Şahin, D. E. (2026). SAHTE SİGORTALILIĞIN ÖNLENMESİNDE İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK: MEVCUT YAPI VE REFORM ÖNERİLERİ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(3), 1025-1044. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1946403
Vancouver
Şahin DE. SAHTE SİGORTALILIĞIN ÖNLENMESİNDE İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK: MEVCUT YAPI VE REFORM ÖNERİLERİ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;27(3):1025-1044. doi:10.37880/cumuiibf.1946403
BibTeX
@article{ahin2026,
author = {Şahin, Duygu Erkan},
title = {SAHTE SİGORTALILIĞIN ÖNLENMESİNDE İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK: MEVCUT YAPI VE REFORM ÖNERİLERİ},
journal = {Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {3},
pages = {1025--1044},
doi = {10.37880/cumuiibf.1946403}
}
EUVIMED